وی در این مطالعه، الگوهای ایستای مقایسه ای و الگوهای پویا از تأثیر گذاری سرمایه ی اجتماعی بر رشد اقتصادی را بیان کرده است که می توانند علت تفاوت بین سرمایه ی اجتماعی و رشد اقتصادی مناطق مختلف کشورها را توضیح دهند. بنابراین نتیجه ی نظری این مطالعه این است که سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی اثر مثبت می گذارد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

چو پیشنهادی برای تقویت سرمایه ی اجتماعی ارائه داده است که به این صورت است: بخشی از مالیات، که بر بخش تولید نهایی اعمال شده است به افرادی اختصاص داده شود که در فعالیت های گروهی شرکت می کنند‌‌‌‌ [که این امر به نوبه خود در تقویت سرمایه ی اجتماعی کمک می کنند] و این امر می تواند مشوقی برای ایجاد سرمایه ی اجتماعی باشد.
بارتولینی و بوناتی^[۴۷](۲۰۰۸) در مطالعه ای با عنوان “نقش سرمایه ی اجتماعی در تقویت عامل بهره وری: آیا تخریب آن باعث تضعیف تولید ناخالص داخلی سرانه می گردد؟” با توسعه ی الگوی سولو-رمزی، نشان داده اند که تخریب سرمایه ی اجتماعی، رفاه افراد را کاهش می دهد ولی لزوماً باعث کاهش تولید ناخالص داخلی در وضعیت پایا^[۴۸] نمی شود. هنگامی که سرمایه ی اجتماعی کاهش پیدا می کند، افراد جامعه مخارج بیشتری برای حفاظت از مالکیت و اجرای قراردادها تجربه می کنند. به عبارت دیگر سهم بیشتری از تولید ناخالص داخلی برای جلوگیری از تخریب سرمایه ی اجتماعی که باعث کاهش بهره وری می شود اختصاص پیدا می کند و این محققین، ملاحظه کرده اند که توسعه ی فعالیت های بازار، اثر منفی بر ایجاد
سرمایه ی اجتماعی می گذارد.
ایشیسه و ساوادا^[۴۹](۲۰۰۸) در مطالعه ای با عنوان “بازده ی کلی سرمایه ی اجتماعی: تخمین هایی بر اساس تعمیم الگوی سولوی تعمیم یافته^[۵۰]” از طریق تعمیم الگوی سولوی تعمیم یافته، کشش تولید نسبت به سرمایه ی اجتماعی و نرخ استهلاک سرمایه ی اجتماعی را تخمین زده اند و کشش تولید نسبت به سرمایه ی اجتماعی را، ۱/. بدست آورده اند که کشش تولید سرمایه ی اجتماعی نسبت به سرمایه ی های انسانی و فیزیکی کوچکتر است. داده های مورد استفاده به صورت پانل طی دوره ی ۲۰۰۰-۱۹۶۰ بوده است. همچنین این محققین نشان داده اند که ارزش متوسط بازده ی ضمنی سرمایه ی اجتماعی تقریباً ۱۹.۱۱% می باشد که اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارد.
در حالی که ارتباط نظام واری بین بازده ی کل تولید سرانه ناخالص داخلی و بازده ی
سرمایه ی انسانی و فیزیکی وجود ندارد، بازده کل سرمایه ی اجتماعی ارتباطی منفی با سطح توسعه دارد.
بارتولینی و بوناتی^[۵۱](۲۰۰۸) در مطالعه ای با عنوان “رشد درون زا، کاهش در سرمایه ی اجتماعی و توسعه فعالیت های بازار” با بهره گرفتن از الگوی ریاضی، این فرضیه را بررسی می کنند که توسعه فعالیت های بازار، ایجاد سرمایه ی اجتماعی را تضعیف می کند و بنگاه ها می توانند بر ساز و کارهای رسمی کنترل و اجرا جهت جایگزینی برای سرمایه ی اجتماعی (اعتماد، وجدان کاری و صداقت) سرمایه گذاری کنند.
این محققین، با توسعه ی الگوی سولو- رمزی نشان می دهند وقتی که سرمایه ی اجتماعی در حال تخریب باشد، اقتصاد رشد بیشتری خواهد داشت و این رشد با تخریب بیشتر سرمایه ی اجتماعی دوام پیدا خواهد کرد و همچنین، هنگامی که نرخ رشد اقتصادی در تعادل بالاتر باشد، خدمات ارائه شده توسط بازار، جانشین کامل خدمات ارائه شده توسط سرمایه ی اجتماعی می شود. نتیجه نهایی این مطالعه، این است که نظام سرمایه داری می تواند باعث فرسایش سرمایه ی اجتماعی گردد ولی نمی توان گفت که فرسایش سرمایه ی اجتماعی باعث رشد اقتصادی می شود.
چو و همکاران(۲۰۰۹)^[۵۲]در مطالعه ای با عنوان “نقش سرمایه ی انسانی و سرمایه ی اجتماعی در یکپارچگی اقتصادی تازه واردین از چین به هنگ کنگ” به بررسی نقش سرمایه ی انسانی و سرمایه ی اجتماعی (به صورت همزمان) در یکپارچگی اقتصادی مهاجران وارد شده از چین به هنگ کنگ که از مهاجرت آنها ۶ ماه بیشتر نگذشته است، پرداخته اند و به این نتیجه رسیده اند که ارتباط مثبت میان سرمایه ی اجتماعی، سرمایه ی انسانی و وضعیت اشتغال تازه واردین به منطقه هنگ کنگ وجود دارد.
این محققین با پی گیری این مطالعات و بررسی ارتباط پویای میان سرمایه ی اجتماعی و یکپارچگی اقتصادی در میان این گروه از تازه واردین به این نتیجه رسیده اند که سرمایه ی اجتماعی بخصوص شبکه های دوستی نقش مهم تری در یکپارچگی اقتصادی تازه واردینی که یک تا دو سال از ورود آنها می گذرد، ایفا می کند.
داده های مورد استفاده به صورت مقطعی و نمونه های تصادفی از مهاجرین بوده است.
آکومک و ویل^[۵۳](۲۰۰۹) درمطالعه ای با عنوان “سرمایه ی اجتماعی، نوآوری و رشد اقتصادی: شواهدی از اروپا” بر مبنای الگوی ریاضی و تجربی به بررسی رابطه متقابل میان نوآوری، سرمایه ی اجتماعی و رشد اقتصادی پرداخته اند. این محققین از روش سه مرحله ای حداقل مربعات^[۵۴] برای ۱۰۲ منطقه اتحادیه اروپا طی دوره ۲۰۰۲-۱۹۹۰ استفاده نموده اند و به این نتیجه رسیده اند که سرمایه ی اجتماعی از طریق اثر مثبت بر نوآوری، باعث پیشرفت تولید در اقتصاد خواهد شد و اثر آن بر رشد اقتصادی غیر مستقیم است و چون نوآوری یک فعالیت مخاطره آمیزی می باشد، وقتی افزایش پیدا می کند که اعتماد افراد به همدیگر (سرمایه ی اجتماعی) بالا باشد.
کوریانی و همکاران^[۵۵](۲۰۰۹) در مطالعه ای با عنوان “رشد و سرمایه اجتماعی: یک الگوی پویا"، همکاری و تعاون بین بنگاه ها را در قالب یک الگوی رشد، مورد تجزیه و تحلیل قرار داده اند. الگوی رشد مورد استفاده، الگوی رشد سولو بوده است و آن را در دو نسخه تنظیم کرده اند: نسخه ی اول یک الگوی سنتی از کاهشی بودن بازده سرمایه ی فیزیکی بوده است و نسخه ی دوم در قالب بازده ثابت سرمایه ی فیزیکی که با یادگیری در حین کار و مراحل سر ریز دانش^[۵۶]همراه می باشد. این محققین با متمرکز کردن منابع در دسترس بنگاه (به عنوان عوامل تولید) و تحلیل پویای الگو، نشان داده اند که تعاون و همکاری بین بنگاه ها می تواند بهره وری عوامل و نرخ رشد اقتصادی را در بلند مدت افزایش دهد. الگوهای ارائه شده ثابت می کنند که نظام تولیدی سنتی در حالت پایا می تواند با سطوح پایین سرمایه ی اجتماعی و تعاون دوام بیاورد، اما بخش هایی که از لحاظ تکنولوژیکی نسبت به بقیه پیشرفته تر هستند، وجود این عامل را برای ادامه حیات خود واجب می دانند.
روزتا-پالما و همکاران^[۵۷](۲۰۱۰) درمطالعه ای تحت عنوان “آثار خارجی در یک الگوی رشد درون زا با سرمایه ی اجتماعی و سرمایه ی طبیعی” به وسیله ی الگوی ریاضی به بررسی الگویی از رشد پرداخته اند که در آن چهار نوع سرمایه (سرمایه ی انسانی، سرمایه ی تولید شده، سرمایه ی طبیعی و سرمایه ی اجتماعی) بکار رفته شده است. در این مطالعه، این محققین تابع حفاظت از محیط زیست را تدوین کرده اند که اثرات مورد انتظار انواع مختلف از سرمایه را بر میزان تغییرات سرمایه ی طبیعی بررسی کرده اند و همچنین به آثار خارجی سرمایه ی اجتماعی پرداخته اند. سرمایه ی اجتماعی بی آنکه بنگاه ها برای آن پرداختی داشته باشند باعث تولید می شود و به همین دلیل، ما با شکست بازار در تولید سرمایه ی اجتماعی روبرو می شویم و برنامه ریزان اجتماعی باید در امر تولید سرمایه ی اجتماعی بیش از مقداری که در بازار تولید شود سرمایه گذاری کنند. سرمایه ی اجتماعی حمایت از محیط زیست (کاهش آلودگی) را افزایش می دهد و اثری است که توسط بازار، درونی^[۵۸] نمی شود. همچنین، آثار خارجی باعث انحراف در نسبت درآمد به سرمایه و نسبت مصرف به درآمد می شود. بنابراین با درنظر گرفتن تمام آثار خارجی، برنامه ریزان اجتماعی باید مقدار بیشتری از سرمایه ی انسانی را به انباشت سرمایه ی اجتماعی و حفاظت از محیط زیست اختصاص دهند و سرمایه ی انسانی کمتری برای تولید کالاهای نهایی و امور مدرسه باقی بگذارند. این محققین با بهره گرفتن از کالیبره کردن (راه حل عددی یا مقداری) الگو به نتایج اشاره شده دست یافته اند.
سوری (۱۳۸۳) در مقاله ای با عنوان “سرمایه اجتماعی و عملکرد اقتصادی” با تدوین یک الگوی اقتصاد سنجی، مطالعه ی اقتصاد ایران طی سال های ۷۹-۱۳۵۰ و استفاده ازتعداد سرانه چک های بلامحل به ازای هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت، به عنوان شاخصی برای کاهش سرمایه ی اجتماعی، به این نتیجه رسیده است که بین کاهش سرمایه ی اجتماعی واغلب متغیرهای مربوط به سطح فعالیت های اقتصادی مانند رشد اقتصادی و سرمایه گذاری خصوصی رابطه منفی معناداری وجود دارد.
علمی و همکاران (۱۳۸۴) در مقاله ای با عنوان “سرمایه اجتماعی و چگونگی تأثیر آن بر اقتصاد” با مطالعه نظری، به بررسی نظری مفهوم سرمایه ی اجتماعی در سه سطح خرد، میانی و کلان^[۵۹] پرداخته اند. نتایج مطالعات آنها حاکی از آن است که سرمایه ی اجتماعی در سطح خرد (روابط میان افراد جامعه) می تواند از طریق روابط غیر رسمی میان اعضای خانواده، دوستان و آشنایان، باعث بالارفتن کیفیت سرمایه ی انسانی شود. همچنین کیفیت بالای سرمایه ی اجتماعی در روابط تعمیم یافته، قابلیت پیش بینی رفتارها را بالا می برد و انعقاد قرارداد و اجرای سرمایه گذاری را با کاهش هزینه های مبادله، آسان می کند. در سطح میانی، بنگاه ها از قدرت بیشتری در ارائه نوآوری های اقتصادی برخوردار می شوند.
در سطح کلان یا نهادی که ارتباط میان دولت و جامعه است این سطح از سرمایه ی اجتماعی، با بالا بردن کیفیت نظام حقوقی و آرام کردن محیط اجتماعی و سیاسی که به طور کلی با کاهش هزینه های مبادله هم بر کارایی دولت اثر می گذارد و هم امکان حضور سرمایه گذران را بالا می برد. در نهایت سرمایه ی اجتماعی به همین طریق به رشد اقتصادی کمک می کند.
رنانی و همکاران(۱۳۸۵) در مطالعه ای با عنوان “سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی: ارائه یک الگوی نظری” نشان داده اند که افزایش سرمایه ی اجتماعی موجب تسهیل روابط اعضای شبکه گردیده و با کاهش هزینه مبادله موجب بهبود کارایی می شود. روابط مبتنی بر اعتماد یکی از عوامل اصلی در تسهیل روابط می باشد. این محققین در الگوی فرانکوﺋیس، سهم افراد قابل اعتماد در جامعه را به عنوان یک متغیر تعیین کننده در تابع تولید کاب-داگلاس وارد کرده و رابطه معنادار بین نسبت این متغیر و تغییرات تابع تولید بدست آورده اند. این محققین، همچنین به این نتیجه رسیده اند که رشد اقتصادی علاوه بر اینکه با مقدار مطلق (سطح) سرمایه اجتماعی ارتباط مثبت دارد بلکه با نرخ رشد سرمایه ی اجتماعی نیز رابطه مثبت دارد و ضریب تغییر رشد سرمایه ی اجتماعی (میزان تغییرات تولید بر اثر تغییرات سرمایه ی اجتماعی) از ضریب رشد سرمایه ی منابع انسانی بزرگتر است.
رحمانی و همکاران (۱۳۸۶) در مطالعه ای با عنوان “بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی ایران- مطالعه موردی استانهای کشور با روش اقتصاد سنجی فضایی” با گسترش الگو های رشد نئوکلاسیکی، به بررسی الگوی تجربی رشد اقتصادی استان های کشور طی سال های ۱۳۸۲-۱۳۷۹ پرداخته اند و در این مطالعه از شاخص درصد عضویت افراد در گروه ها و انجمن های داوطلبانه به عنوان شاخصی از سرمایه ی اجتماعی استفاده شده است. نتایج مطالعه حکایت از این دارد که سرمایه ی اجتماعی تأثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی داشته و افزایش یک درصد عضویت در گروه ها و انجمن های داوطلبانه، با ثبات سایر شرایط می تواند باعث افزایش ۱۸% درصدی رشد اقتصادی گردد؛ بر اساس نتایج تجربی این الگو، اعتماد تعمیم یافته می تواند بر رشد اقتصادی تأثیر بگذارد. این تأثیر مثبت و معناداراست ولی مقدار آن بسیار ناچیز و اندک می باشد.
صمدی(۱۳۸۸) در مطالعه ای با عنوان “سرمایه ی اجتماعی و توسعه مالی: اقتصاد ایران (۱۳۸۵-۱۳۵۰)” با بهره جستن از الگوی نظری و تجربی، به بررسی عوامل مؤثر بر توسعه مالی با تأکید بر رابطه درازمدت بین سرمایه ی اجتماعی و توسعه مالی پرداخته است. وی همچنین با تمرکز بر نقش سرمایه ی اجتماعی در قالب دو الگوی خرد و کلان، ارتباط میان سرمایه ی اجتماعی و توسعه مالی را تشریح کرده است. نتایج این مطالعه حکایت از این دارد که افزایش تورم، هزینه های مصرفی دولت (به عنوان عوامل اقتصادی)، مخدوش شدن حقوق مالکیت و کاهش سرمایه ی اجتماعی (به عنوان عوامل نهادی)، از موانع توسعه ی بازارهای مالی در اقتصاد ایران هستند.
جمع بندی
با توجه به مطالعات انجام شده توسط محققین مختلف، به این نتیجه می رسیم که افزایش سطح سرمایه ی اجتماعی اثر مثبتی بر رشد اقتصادی دارد. در حقیقت سرمایه ی اجتماعی با ایجاد اعتماد و کاهش فرصت طلبی افراد و هزینه های مبادله، مبادلات را تسهیل می کند در نتیجه مراحل تولید سریعتر صورت می گیرند. سرمایه ی اجتماعی کالایی عمومی محسوب می شود که آثار خارجی دارد که این آثار خارجی بر رشد و توسعه ی اقتصادی اثر مثبت برجای می گذارد و این سرمایه باید به مقدار بیشتری تولید شود.
۲-۵-تأثیر سرمایه ی انسانی بر رشد اقتصادی
مطالعات بسیار زیادی در زمینه تأثیر سرمایه ی انسانی بر رشد اقتصادی توسط محققین داخلی و خارجی انجام شده است. اما در این جا با تأکید بر اهمیت این مطالعات، محور اصلی این پایان نامه تأثیر سرمایه ی انسانی بر رشد اقتصادی نیست و جهت تکمیل این فصل (مطالعات پیشین) به اختصار از این مطالعات یاد کرده ایم.
جدول۲-۴ مطالعات مربوط به تأثیر سرمایه ی انسانی بر رشد اقتصادی

بعد از جنگ جهانی دوم به مدت تقریباً۴۰ سال ژئوپلتیک به عنوان یک مفهوم و یا روش تحلیل، به علت ارتباط آن با جنگ‎های نیمه اول قرن بیستم منسوخ گردید، هر چند ژئوپلیتیک در این دوره از دستور کار دولت ها در مفهوم قبلی خود خارج شد، اما همچنان در دانشگاهها تدریس می­شد. برای تبدیل شدن نقش فعال جغرافیا در تعریف ژئوپلیتیک به نقش انفعالی سه دلیل عمده قابل ذکر است:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اول اینکه جغرافیدانان بعد از شکست آلمان در جنگ، ژئوپلیتیک خاص آلمان را مقصر اصلی عنوان کردند و سیاست‎های آلمان نازی را متأثر از این مکتب می‎دیدند. خود را از مطالعات در مقیاس جهانی کنار کشیده، توجه خود را به دولت ها و درون مرزهای سیاسی بین المللی معطوف داشتند و واژه ژئوپلیتیک بر چسب غیر علمی‎به خود گرفت و از محافل علمی‎و دانشگاهی طرد شد.دلیل دیگری که موجب افول نقش جغرافیا در جنگ سرد شد ظهور استراتژی باز دارندگی هسته ای بود. توانایی پرتاب سلاح‎های هسته ای بوسیله هواپیما و موشک به فاصله‎های دور،باعث شد که دیگر نه فاصله و نه عوامل جغرافیایی مثل ناهمواری ها و اقلیم چندان مهم تلقی نمی‎شدند. دلیل سوم، ظهور ایدئولوژی به عنوان عامل تعیین کننده ی جهت گیری سیاست ها بود. ژئوپلیتیک جنگ سرد و ژئوپلیتیک عصر هسته ای از مشخصات دوره افول ژئوپلتیک هستند (زین العابدین، ۱۳۸۹ : 13).
۲-۱-۳- دوره احیا
بعد از پایان جنگ جهانی دوم جغرافیدانان شرمنده شدند و از آن پس تلاش نمودند جغرافیدانانی که ژئوپلیتیک را در اختیار آلمان نازی (هیتلر) گذاشته اند،کنار گذارند، و نتیجه اینکه حدود ۴۰ سال ژئوپلیتیک طرد شد. تا اینکه در دهه 1980 در جنگ ویتنام^[2] و کامبوج^[3] بر سر تصاحب منطقه ی مکنگ^[4]، گر چه هر دو کشور از بلوک شرق بودند، ایدئولوژی نتوانست جنگ را از بین ببرد. بنابراین، در گزارش این مناقشه و روابط دو کشور، مجدداً از مفهوم ژئوپلتیک استفاده شد و سپس کسینجر^[5] بصورت تفننی از واژه ی ژئوپلیتیک در مسائل جهان استفاده نمود. علاوه بر آن در جنگ ایران و عراق (1988-1980) و اشغال کویت توسط عراق (1991-1990 ) و به ویژه سقوط پرده آهنین در اروپا از سال 1989 موجب پر رنگ تر شدن این مفهوم شد و به خصوص فروپاشی شوروی (سابق) و برجسته شدن ملیت ها این مفهوم را به صورت یک مفهوم کلیدی در عرصه بین المللی قرار داد (زین العابدین،۱۳۸۹ :۲۸).
در حالیکه نامداران جغرافیای سیاسی چون ریچارد هارتشورن و استیفن جونز سخت در تلاش شکوفا ساختن جغرافیای سیاسی در جهان دوران میانه ی قرن بیستم شدند و سیاستمدارانی چون هنری کیسینجر واژه ژئوپلیتیک را دوباره به زبان روزمره سیاسی نیمه دوم قرن بیستم باز گرداند، جهانی اندیشانی چون ژان گاتمن و سوئل کوهن پیروزمندانه جهانی اندیشی جغرافیایی(ژئوپلتیک) را به بستر اصلی مباحث دانشگاهی باز گرداندند.در این زمینه ژان گاتمن^[6] با طرح تئوری «آیکنوگرافی^[7]- سیروکولاسیون^[8]» «حرکت» را در مباحث ژئوپلیتیک در معرض توجه ویژه قرار داد و عوامل روحانی یا عامل «معنوی» را در جهانی اندیشی «اصل» یا «مرکز» دانست و «ماده» یا «فیزیک» را تأثیر گیرنده قلمداد کرد (مجتهد زاده،۱۳۸۶:۹۶).
سائول بی کوهن می‎گوید: موضوعات ژئوپلیتیکی مهمتر از آن بودند که جغرافیدانان آنها را کنار بگذارند و اکنون خیلی از جغرافیدانان با یک تأخیر به او ملحق شده اند و از باز گشت و تجدید حیات ژئوپلتیک به اندازه او استقبال کرده اند.
2-2-رویکردهای جدید ژئوپلیتیک
همه نظریه‎های ژئوپلیتیکی جنبه ژئواستراتژیکی داشته و برای کسب قدرت بر فضای جغرافیایی تأکید داشتند. اما پس از پایان جنگ سرد و با مطرح شدن نظام نوین جهانی بسیاری از دیدگاه های ژئوپلیتیکی جنبه ی کمی‎پیدا کرد و حتی بعضی از این دیدگاه ها در عالم سایبر اسپیس مطرح شدند. در نظام نوین جهانی عده ای در تحلیل ژئوپلیتیکی خود، رویکرد انرژی را مد نظر قرار دادند،عده ای به مسائل زیست محیطی معتقد بودند، بعضی فرهنگ را عامل اصلی ژئوپلیتیک دانستند و بالاخره، عده ای مسائل ژئواکونومی‎را در تحلیل ژئوپلیتیکی خود مورد توجه قرار دادند. می‎توان گفت که معیار‎های قدرت که نظامی‎گری بود، به طور کلی جای خود را با معیار‎های مذکور تغییر داد. یعنی، قبل از پایان جنگ سرد، معیار اصلی قدرت نظامی‎گری بوده و تمام عوامل اقتصادی، اجتماعی به صورت ابزار مورد توجه بوده است.به علاوه مشخصه ی اصلی ژئوپلیتیک دوره جنگ سرد جهان دو قطبی، جهان سوم و کشورهای عدم تعهد بودند، اما در نظریه ی جدید ژئوپلیتیکی، جهان چهارم مطرح است (زین العابدین، ۱۷۱:۱۳۸۹).
۲-2-۱-رویکرد نظم نوین جهانی
اولین بارجورج بوش پدر^[9] رئیس جمهور اسبق آمریکا در جریان جنگ خلیج فارس در1990م نظام نوین جهانی^[10] را مطرح نمود. و در سال 1991 پس از مذاکرات خود در هلسینکی^[11] با گورباچف^[12] و مارگارت تاچر^[13]، رهبران اروپا، سازمان ملل متحد،کشورهای عربی به ویژه خلیج فارس و سایر هم پیمانان خود، نظریه نظام نوین جهانی خود را اعلام نمود (حافظ نیا،۵۳:۱۳۸۵).
این نظام دیدگاه‎های جدید آمریکا را بیان می‎کند. با فروپاشی نظام سیاسی اتحاد جماهیر شوروی و بلوک شرق و از بین رفتن رقابت قدرت ها، جهان از این پس صاحب نظام نوینی شود که بر قدرت همه جانبه آمریکا استوار است. قدرت و سلطه آمریکا بر جهان بدون تسلط بر خلیج فارس ممکن نبود. نظام نوین جهانی طرحی جدید برای سلطه بر مناطق مهم جهان توسط آمریکا بود. این نظام به رغم عنوان گول زننده آن، شکل جدیدی از استعمار نو است که جهان را به سوی مخاصمه و تلاطم سوق می‎دهد. جورج بوش پدر نظم نوین جهانی را این چنین تعریف می‎کند: «نظم نوین جهانی می‎گوید که بسیاری از کشورها با سوابق متجانس و همراه با اختلافات، می‎توانند دور هم جمع شوند تا از اصل مشترکی پشتیبانی کنند و آن اصل این است که شما با زور کشور دیگری را اشغال نکنید…» اما آمریکائیها از زمان پی ریزی چنین نظریاتی، کمترین توجهی به آنچه خود معتقدند نداشته اند و تعبیر «نوام چامسکی» نظم نوین جهانی تعبیر تازه ای از توسل به زور و انقیاد مضاعف ملت ها است.تمام ابعاد نظم نوین جهانی بر پایه منافع و توسعه طلبی آمریکا استوار است در عصر نظم نوین جهانی، ثبات و امنیت تقریباً به طور کامل برای هیچ کشوری- حتی آمریکا- وجود ندارد.
2-2-2-رویکرد ژئواکونومی
پایه و اساس ژئواکونومی‎استدلالی است که از طرف ادوارد لوتویک^[14] ارائه شده است. او خبر از آمدن نظم جدیدبین المللی در دهه نود می‎داد که در آن ابزار اقتصادی جایگزین اهداف نظامی‎می‎شوند. به عنوان وسیله اصلی که دولت ها برای تثبیت قدرت و شخصیت وجودی شان در صحنه بین المللی به آن تأکید می‎کنند و این ماهیت ژئواکونومی‎است (عزتی،۱۰۷:۱۳۸۸)
ژئواکونومی‎عبارت ازتحلیل استراتژی­ های اقتصادی بدون درنظر گرفتن سودتجاری،که ازسوی دولتها اعمال می­ شود،به منظورحفظ اقتصادملی یا بخشهای حیاتی آن وبه دست آوردن کلیدهای کنترل آن ازطریق ساختارسیاسی وخط مشیهای مربوط به آن پرداخت. (عزتی،1387: 110)
ژئواکونومی‎رابطه بین قدرت و فضا را مدّ نظر دارد و هدف اصلی آن کنترل سرزمین و دستیابی به قدرت فیزیکی نیست بلکه دست یافتن به استیلای اقتصادی فناوری و بازرگانی است بدین ترتیب به نظر می‎رسد مفاهیم ژئواکونومی‎در رویارویی با مسائل قرن 21 از کارآیی مناسبی در مقیاس جهانی برخوردار خواهد بود (واعظی،1388 :32)
ژئواکونومی‎رابطه بین قدرت وفضا را بررسی می‎کند. فضای بالقوه ودرحال سیلان همواره حدود ومرزهایش درحال تغییروتحول است،ازاین رو آزادازمرزهای سرزمین وویژگیهای فیزیکی ژئوپلیتیک است.درنتیجه تفکر ژئواکونومی‎شامل ابزارآلات لازم وضروری است که دولت می‎تواندازطریق آنها به کلیه اهدافش برسد.(عزتی،1387: 110)
ژئواکونومی‎و ژئوپلیتیک دارای تفاوتهای اساسی با هم می‎باشند،اول اینکه ژئواکونومی‎محصول دولت ها وشرکتهای بزرگ تجاری با استراتژیهای جهانی است درحالی که این خصیصه در ژئوپلیتیک نیست. نه دولت ونه شرکتهای تجاری هیچ نقشی درژئوپلیتیک ندارندبلکه یکپارچگی اتحادیه ها،منافع گروهی وغیره برپایه نمونه‎ های تاریخی با عملکردی نامرئی دراستراتژیهای ژئوپلیتیکی پایه واساسی برای همه صحنه‎های ژئوپلیتیکی هستند.
دوم اینکه هدف اصلی ژئواکونومی‎کنترل سرزمین ودستیابی به قدرت فیزیکی نیست بلکه دست یافتن به استیلای تکنولوژی وبازرگانی است. ازلحاظ کاربردی بایدگفت که مفهوم وعلم ژئوپلیتیک می‎تواند درنشان دادن راه وروش‎هایی برای پایان دادن به نزاعها ودرگیری ها ودرمجموع اختلافات نقش اساسی داشته باشددرحالی که ژئواکونومی‎ازچنین ویژگی برخوردارنیست(عزتی،1387: 112)
2-2-3- رویکرد ژئوکالچر
ژئوکالچر یا ژئوپلیتیک فرهنگی فرایند پیچیده ای از تعاملات قدرت،فرهنگ، و محیط جغرافیایی است که طی آن فرهنگها همچون سایر پدیده‎های نظام اجتماعی همواره در حال شکل­ گیری، تکامل،آمیزش، جابجایی در جریان زمان و در بستر محیط جغرا فیایی کره زمین اند.به عبارت دیگر ژئوکالچر ترکیبی از فرایند ‎های مکانی – فضایی قدرت فرهنگی میان بازیگران متنوع و بی شماری است که در لایه‎های مختلف اجتماعی و درعرصه محیط یکپارچه سیاره زمین به نقش آفرینی پرداخته و در تعامل دائمی‎با یکدیگر بسر می­برندو بر اثر همین تعامل مداوم است که در هر زمان چشم انداز فرهنگی ویژه خلق می‎شود.از این رو ساختار ژئو کالچر جهانی بیانگر موزاییکی از نواحی فرهنگی کوچک و بزرگی است که محصول تعامل‎های مکانی – قضایی قدرت فرهنگی اند که در طول و موازات یکدیگر حرکت می‎کنند (دیلمی‎معزی،2:1387).
ژئوکالچر پدیده ای است که بر شالوده نظام اطلاع رسانی نوین و یا صنایعی استوار است که به تولید محصولات فرهنگی مبادرت می‎ورزد وظیفه این صنایع تولید انبوه محصولات فرهنگی است. نظام سلطه فرهنگی در جهان کنونی در کنار نظام سلطه اقتصادی یا سیاسی از عناصر اصلی نظام ژئوپلیتیک جهانی می‎باشند. امروزه منطق حاکم بر فرایند‎های ژئوکالچر جهانی بر اشکال پیچیده و تکامل یافته تر شیوه‎های رقابتی مبتنی است. این فرایند در عین نافذ بودن، مدام در تکامل می‎باشد
پدیده‎های فرهنگی به دلیل خصیصه‎های مکانی شان همواره میل به ثبات و پایداری در مقابل نوآوری ها دارند که می‎توان به تلاش جوامع سنتی و حفظ میراث فرهنگی و آداب و سنن و نمادهای تاریخی و … اشاره کرد. از طرفی الگوهای تمدنی به واسطه ماهیت فضائیشان در جهت سرعت بخشیدن به تغییرات فرهنگی و زدودن مرزهای قراردادی هستند(حیدری،۱۳۸1 :۱۶۸).
۲-2-4- رویکرد ژئوپلیتیک زیست محیطی
مسایل ژئوپلیتیک زیست محیطی از اواخر قرن بیستم به موضوع اصلی فعالیت­ها و نگرانی­ها بین گروه‎های انسانی و بازیگران ملی و فراملی در سطوح منطقه ای و جهانی تبدیل شده است. محیط زیست بشری در سطوح محلی، ملی، منطقه ای و جهانی دستخوش مخاطرات گردیده است. این مخاطرات در سه بعد: کاهش و کمبود منابع، تخریب منابع و آلودگی محیط زیست تجلی یافته است. از دید ژئوپلیتیک، کمبود منابع زیست محیطی یا محروم کردن انسانها از زیستن در مکان مورد علاقه آنها رقابت و کنش متقابل بین گروه‎های انسانی و بازیگران سیاسی در سطوح مختلف را در پی دارد.(www.civilica.com).
طی چند دهه گذشته، افزایش جمعیت، گسترش دامنه مداخلات بشر در طبیعت برای تأمین نیازهای فزاینده از منابع کمیاب طبیعی، گسترش رویکرد سودانگاری در غالب طرح‎های توسعه ای، بی پروایی نسبت به جستار پایداری محیط زیست در ساخت سازه ها و زیر ساخت ها و مانند آن،پیامدهای ناگواری همانند گرمایش کروی، ویرانی لایه ازن، پدیده ال نینو، طوفانهای سهمگین، بالا آمدن سطح آب دریاها، گسترش گازهای گلخانه ای، خشکسالی، سیل، فرو نشست زمین، کاهش آب شیرین، بیابان زایی، کاهش خاک مرغوب، آلودگی هوا، باران‎های اسیدی، جنگل زدایی و نابودیت تنوع زیستی، نشانه‎هایی از جهانی شدن پیامدهای فروسایی محیط زیست در سطح فروملی و فراملی و جهانی بودن بوده اند. تداوم وضعیت موجود،آینده زیست و تمدن فراروی بشر را مبهم و نامطمئن کرده است.نگرانی از این وضعیت به همراه شرایط نا مطلوب کنونی، در طرح رویکردهایی همانند امنیت زیست محیطی، ژئوپلیتیک انتقادی، ژئوپلیتیک زیست محیطی، توسعه پایدار بسیار اثر گذاشت. با توجه به این که مفهوم «جهان» از مقیاس‎های مطالعاتی دانش یاد شده است، مرزهای محلی و ملی را در نوردیده اند، محیط زیست سویه ای ژئوپلیتیک یافته است (کاویانی،۱۳۹۰: ۸۵).
2-2-5-رویکرد ژئوپلیتیک انتقادی
در مورد ماهیت و چیستی ژئوپلیتیک انتقادی نظریه‎های مختلفی ارائه شده است. عده ای از نظریه پردازان، ژئوپلیتیک انتقادی را در مقایسه با ژئوپلیتیک سنتی، که به دلیل سوء استفاده از شواهد جغرافیایی به نفع مقاصد امپریالیستی لکه دار گردیده، از لحاظ علمی‎مستقل و بی طرفانه می‎دانند که می‎تواند با دیدگاهی متعالی به امور جهانی نگریسته و تحقیق عینی بپردازد(مویر،220:1379). عده ای را باور بر این است که ژئوپلیتیک انتقادی در جستجوی آشکار کردن سیاست­های پنهان دانش ژئوپلیتیک است (میرحیدر،42:1386)
از اوایل1970، شاهد ظهوررویکردی نوین به نام «ژئوپلیتیک انتقادی^[15]»هستیم.دانشمندان ژئوپلیتیک چون اتوتایل^[16] ومیشل فوکو را می‎توان ازپیشگامان این حرکت نوین دانست. این دانشمندان به طور همزمان، هم از ژئوپلیتیک انتقاد کردند و هم خود از اندیشمندان این عرصه بودند. این افراد، سیاست اندیشمندانه خود را بر «ضد ژئوپلیتیک» تعریف کرده و با وجود این، در چارچوب زیر بنایی مفاهیم ژئوپلیتیک کار می‎کردند (مویر،۳۷۸:۱۳۷۹).
محققین ژئوپلیتیک انتقادی تمایل دارند بجای تمرکز بر شناسایی عوامل جغرافیایی مؤثر بر شکل گیری قدرت دولتها و سیاست خارجی ایشان، از یک سو دریابند که سیاستمداران چگونه «تصاویر ذهنی» خود را از جهان ترسیم نموده اند و این بینش ها چگونه بر تفاسیر آن ها از مکان‎های مختلف تأثیر می‎گذارند؟ ژئوپلیتیک انتقادی به عنوان نظریه ای نسبتاً جدید که توانسته است خود را بر اساس مؤلفه‎های حاکم میان بازیگران روابط بین الملل، نظام مند سازد، چارچوبی مناسب برای فهم ژئوپلیتیکی جدید، به دور از عناصر سختی هم چون مرز و مکان ایجاد کرده است. بر اساس فهم برخی از موضوعات، بدون توجه به بعضی مسائلی که طبق نظریات سنتی غیرمرتبط می‎نمودند، امری ناقص خواهد بود. از منظر ژئوپلیتیک انتقادی، استراتژی قدرت همیشه نیازمندبه کارگیری فضا وهمین سبب گفتمان می­باشد. (www.javanemrooz.com)
رویکرد انتقادی، کوشش منتقدانه برای کشف ساختارهای جامعه معاصر است که ضمن نقد زیربنایی رویکردهای رایج در شناخت جامعه به تبیین کاستی ها ی روش شناسی آنها می‎پردازند و شیوه‎های اثبات گرایی (پوزیتیوسیتی) را در مطالعه جامعه نقد می‎کند و بر این انگاره استوار است که صرف تجربه و روش‎های تجربی کافی نیست و نباید مطالعه جامعه را همسان با مطالعه طبیعت انگاشت. هدف نظریه پردازان مکتب انتقادی، ایجاد دگرگونی‎های فرهنگی و روشنگرانه برای کاهش نابرابری‎های جهانی، برقراری عدالت بین المللی، احترام به تفاوت ها و گرایش به ارزش‎های فرهنگی جدیدی است که بر فرایند تعامل موجود در صحنه‎های اجتماعی و تمدنی حاکم شود و تعامل و عمل را در چارچوب ارزشهای موجود رهبری کند (مشیر زاده،۱۳۸۴ :۲۲۱).
هر چند ژئوپلیتیک به مطالعه روابط متقابل جغرافیا، قدرت سیاست و کنش‎های ناشی از ترکیب آنها با یکدیگر می‎پردازد (حافظ نیا،۳۶:۱۳۸۵). اما امروزه گفتمان آن تابعی از چالش‎های برخاسته از «جهانی شدن‎های اقتصادی»، «انقلاب اطلاع رسانی» و«خطرات امنیتی جامعه جهانی» است (مجتهد زاده،۱۲۸:۱۳۸۱)و بالاخره ژئوپلیتیک انتقادی در جستجوی آشکار کردن سیاست‎های پنهان دانش ژئوپلیتیک است.مباحث ژئوپلیتیک مقاومت و آنتی ژئوپلیتیک از جمله مباحث مهم در پژوهش ها و نوشته‎های مربوط به ژئو پلیتیک انتقادی می‎باشد.این رویکرد توجهش را صرفاً به رویه سلطه ژئوپلیتیک معطوف نداشته بلکه به رویه دیگر ژئوپلیتیک که مقاومت می‎باشد بیشتر توجه می‎کند. و عاشورا به عنوان عالیترین و متعالی ترین صحنه ژئوپلیتیک مقاومت از چنان ماندگاری و جاودانگی برخوردار بوده و هست که امروزه و در قرن بیست و یکم وهزاره سوم نیز توان تحریک و به غلیان در آوردن جنبش‎های مقاومت را دارد. بسیاری از نهضت ها و مقاومت ها در دنیای اسلام و حتی غیر اسلام الگوی مقاومت خود را از عاشورا الهام گرفته اند. (باباخانی،38:1392)
2-3-اندیشه ملی گرایی
ملی گرایی مفهومی‎کاملا سیاسی دارد. این مفهوم به عنوان یک اندیشه و فلسفه سیاسی تلقی می­ شود. اندیشه‎ای که در هر ملتی ریشه در هویت ملی و میهن دوستی آن ملت دارد. در حالی که مفهوم میهن دوستی و دلبستگی به هویت میهنی مفاهیم غریزی و کهن هستند، ناسیونالیسم پدیده ای فلسفی و نوین محسوب می‎شود که از سوی اروپای بعد از انقلاب صنعتی به جهان بشری معرفی شده است. در این راستا هنگامی‎که جنگ جهانی اول و جنگ‎های بزرگ قبل از آن بیشتر با انگیزه میهن دوستی شروع شده بود، جنگ جهانی دوم حاصل برخورد اندیشه‎های ناسیونالیستی بود.(حافظ نیا و همکاران،210:1389)
ناسیونالیسم به وابستگی مردم یک منطقه که براساس یک احساس مشترک به وجود آمده گفته می­ شود این احساس مشترک ممکن است علل تاریخی، فرهنگی، نژادی، جغرافیایی و غیره داشته باشد. ناسیونالیسم در حقیقت ملاتی است که گروه‎های مختلف را به هم پیوند داده و واحدی به نام ملت را به وجود می‎آورد. (روشن و فرهادیان،242:1385)
میهن دوستی و دلبستگی به هویت میهنی مفاهیم غریزی و کهن هستند. ناسیونالیسم یا ملی گرایی مفهومی‎کاملاً سیاسی است که از سوی اروپای بعد از انقلاب صنعتی به جهان بشری معرفی شد. از نظر واژه شناسی ناسیونالیسم از ریشه ناسی(Nasci)آمده است این واژه لاتین متولد شدن معنی می‎دهد و نظریه تکاملی ایده ناسیونالیسم را تأیید می‎کند.(حافظ نیا و همکاران،210:1389)
اگر ناسیونالیسم بر مبنای برگشت به ارزشهای جاهلی و اساطیری باشد، ارتجاعی محسوب می‎شود و اگر بر مبنای یک احساس انسانی و فرهنگ خلاق باشد، مترقیانه خواهد بود. مفهوم ناسیونالیسم در قرن نوزدهم و بیستم به طور گسترده ای از اروپا به سایر نقاط و از جمله خاورمیانه انتشار یافت. افکار ناسیونالیستی به دلایلی چند در نیمه دوم قرن نوزدهم در خاورمیانه، گسترش یافت.
اول: افتتاح مدارس جدید درمصر، لبنان وسوریه
دوم: اختراع چاپ که به دنبال خود آگاهی از امور سیاسی را افزایش داده و مشوق احیای فرهنگی- ادبی شد.
سوم: تجزیه امپراطوری‎های قدیم که به دنبال خود، خود مختاری گروه‎های ملی را به دنبال داشت.(درایسدل و بلیک،77:1386)
با شروع قرن بیستم ناسیونالیسم به یک قدرت عمده سیاسی در خاورمیانه تبدیل شد و تأثیرات آن زمانی به اوج خود رسید که ناسیونالیسم ترک، عرب، ایرانی و یهود به طور همزمان در این منطقه ظهور کردند، از عوامل اصلی که سبب بروز شکاف و اختلاف در میان شیعیان منطقه خاورمیانه شده، اندیشه‎های ناسیونالیستی پیروان این مذهب در کشورهای مختلف می‎باشد. تنوع نژادی و قومی‎شیعیان ساکن در منطقه خاورمیانه الهام بخش اندیشه‎های ناسیونالیستی در میان آنان گردیده و این امر واگرایی و فقدان وحدت مذهبی در بین آنان را به دنبال دارد. ویژگی عمومی‎ناسیونالیسم تأکید بر برتری هویت ملی بر دعاوی مبتنی بر طبقه، دین و مذهب است و بر این اساس عوامل زبانی، فرهنگی وتاریخی مشترک به همراه تأکید بر سرزمین خاص، هویت بخش گروهی از مردم می‎شود.
بدین ترتیب ایدئولوژی ناسیونالیسم با تأکید بر نژاد و زبان در جهان اسلام که مرکب از انواع زبانها و نژادها ی گوناگون است، یکی از عوامل اصلی واگرایی تلقی می‎گردد. تجارب تاریخی گویای این واقعیت است که حتی پان عربیسم از ادعای نهضت وحدت سراسری اعراب نتوانست در جوامع و کشورهای عربی ایجاد وحدت نماید و طی جنگهای اعراب اسرائیل و با شکست اعراب اعتبار خود را از دست داد. به طوری که در جریان جنگ 1991 آمریکا و متحدین با عراق برخی کشورهای عرب برای آزادی کویت به یک کشور دیگر عرب(عراق)، حمله ور شدند(صفوی،202:1387).
2-4-میهن خواهی
میهن خواهی یا وطن دوستی فلسفه سیاسی ویژه ای نیست، بلکه غریزه ای است که از حس اولیه ی تعلق داشتن به مکان و هویت ویژه ای آن و حس دفاع از منافع اولیه ی فردی در آن مکان ویژه ناشی می‎شود. گونه ی اولیه ی خودنمایی این غریزه کم و بیش در همه ی حیوانات قابل مشاهده است. بیشتر حیوانات محدوده‎های مشخصی را برای جولان دادن و منافع اختصاصی، فردی یا گروهی خود در نظر گرفته و به آن دلبستگی و تعلق می‎یابند و دخالت و تجاوز دیگران را در آن با سرسختی دفع می‎کنند. (مجتهدزاده،70:1381). مفهوم میهن از انگیزه‎های سیاسی دور است و از حد غریزه ی طبیعی خارج نمی‎شود. میهن خواهی یا میهن دوستی تا آن اندازه طبیعی و غریزی است که با تعلقات معنوی انسان درآمیخته و جنبه ی الهی به خود می‎گیرد و به گونه ی مفهوم مقدس خودنمایی می‎کند.
2-5- مفهوم ملت
جمع افرادی که از پیوندهای مادی و معنوی ویژه و مشخصی برخوردار باشند و با مکان جغرافیایی ویژه ای، «سرزمین سیاسی یکپارچه و جداگانه» همخوانی داشته باشند و حاکمیت حکومتی مستقل را واقعیت بخشند، ملت آن سرزمین یا کشور شناخته می‎شوند. بدین ترتیب ملت و ملیت پدیده‎های سیاسی هستند که در رابطه مستقیم با سرزمین واقعیت پیدا می‎کنند و این اصطلاحات در حالی که مباحث سیاسی هستند، جنبه ای کاملاً جغرافیایی به خود می‎گیرند. (مجتهدزاده،65:1381).
در زبان‎های اروپایی واژه ملت از کلمه(natio) مشتق شده و بر مردمانی دلالت دارد که از راه ولادت با یکدیگر نسبت دارند و از یک قوم و قبیله هستند. ملت به مجموعه ای از افراد ساکن در فضای جغرافیایی مشخص و محدود از حیث سیاسی اطلاق می‎شود که بر اساس عوامل و خصیصه‎هایی نظیر تبار، تاریخ، فرهنگ، دین، مذهب، سرزمین، قومیت، زبان و …نسبت به یکدیگر احساس همبستگی می‎کنند و خود را متعلق به یک ما می‎دانند.(حافظ نیا و همکاران،108:1389)

محبوبه امینیان پژوهشی با عنوان “بررسی میزان آگاهی مدیران زن از مهارتهای مدیریتی و رابطه آن با عملکرد مدیریتی آنان” در سال1382 انجام داده است .نتایج این پژوهش عبارتند از:

• • بین مهارتهای مدیریتی (فنی , انسانی , ادراکی) مدیران و عملکرد آنان رابطه معنادار وجود دارد.

• • بین مهارتهای مدیریتی مدیران و سن و سابقه مدیریت و رشته تحصیلی آنان رابطه معنادار وجود ندارد.

مصطفی افشاری- حبیب هنری- فرزاد غفوری 1389, تحقیقی با عنوان” بررسی مهارت های سه گانه مدیریتی (ادراکی, انسانی, فنی)مدیران ادارات تربیت بدنی دانشگاههای سراسر کشور” انجام دادند نتایج تحقیق حاکی از آن است که :
1-بین مولفه های مهارتهای ادراکی مدیران ادارات تربیت بدنی دانشگاههای کشور تفاوت معنی داری وجود دارد.
2- بین مولفه های مهارتهای انسانی مدیران ادارات تربیت بدنی دانشگاههای کشور تفاوت معنی داری وجود دارد.
3- بین مولفه های مهارتهای فنی مدیران ادارات تربیت بدنی دانشگاههای کشور تفاوت معنی داری وجود دارد.
4-بین دیدگاه متخصصان مدیریت ورزشی و مدیران ادارات تربیت بدنی دانشگاههای کشور در زمینه مهارتهای سه گانه مدیریتی(ادراکی, انسانی و فنی)لازم و مولفه های آن برای مدیران ادارات تربیت بدنی تفاوت معنی داری مشاهده نشد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

“بررسی میزان آشنایی مدیران سازمانهای دولتی استان قم با مهارتهای سرپرستی و مدیریت و نقش آن در کارایی سازمان” عنوان پایان نامه ای است که منصور توکلی نیا در سال 1379 انجام داده است.
1-مدیران سازمانهای دولتی استان قم واجد مهارتهای مدیریتی نیستند.
2-میزان کارآیی سازمانهای دولتی استان قم به علت آشنا نبودن مدیران آنها با فنون مدیریت, پایین می باشد.
3-رابطه مستقیمی بین مهارتهای مدیریتی در مدیران استان قم و کاآیی سازمانهای آنها وجود دارد.
4-هرچه سطح مهارتهای مدیریتی در مدیران استان افزایش یابد, میزان کارآیی سازمانهای ایشان نیز افزایش می یابد.
“نیازسنجی آموزشی مدیران سازمان بازرگانی استان آذربایجان شرقی در رابطه با مهارتهای سه گانه مدیریتی از دیدگاه مدیران و کارکنان” عنوان پایان نامه زهرا فرتاش اسفهلان در سال 1383 بوده است. یافته های تحقیق نشان داد که نیاز به آموزش مدیران به ترتیب اولویت از نقطه نظر مدیران و کارکنان شامل مهارت ادراکی انسانی و فنی است.
صدرالدین در سال1383پایان نامه ای با عنوان بررسی میزان مهارت های مدیران از نظر معلمان و رابطه آن با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دبیرستان های پسرانه دولتی شهر تهران انجام داده است .
این تحقیق با هدف بررسی میزان مهارت‌های مدیران از نظر معلمان و رابطه آن با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دبیرستان‌های پسرانه دولتی شهر تهران انجام شده است. جامعه آماری مورد مطالعه در این تحقیق معلمان ودانش آموزان سال سوم رشته علوم تجربی دبیرستان‌های پسرانه دولتی شهر تهران است که
با روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای از جامعه معلمان 146 نفر انتخاب شده و داده‌های موردنیاز برای بررسی مهارت‌های مدیران جمع‌ آوری گردیده است. همچنین برای متغیر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ،میانگین معدل‌های 3135 نفر دانش‌آموز مدارس مورد مطالعه جمع‌ آوری گردیده است نتایج نشان داده است که اکثر مدیران مدارس از نظر معلمان دارای مهارت‌های مدیریتی در حد زیاد هستند، و همچنین بین مهارت‌های مدیران و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان رابطه معنی‌داری مشاهده نگردیده است.
“نيازسنجي وارائه چارچوب كلي آموزش مديران مدارس راهنمايي شهرستان خدابنده” عنوان پایان نامه ای است که الياس بيگدلي در سال 1380 انجام داده است.
- يافته هاي پژوهش نشان داده اند که :

1. 1. 65 درصدمديران اعلام نموده اند به آموزشهاي فني نياز دارندو35 درصد اعلام نموده اندكه به آموزش نيازندارند.

1. 1. 2/61 درصدمديران مدارس راهنمايي اعلام كرده اند به آموزش مهارت هاي انساني نيازدارندو6/38درصداعلام كرده اند به آموزش مهارت هاي انساني نياز ندارند.

1. 1. 6/62درصدمديران اعلام كرده اندكه به آموزش مهارت هاي ادراكي نياز دارند و 4/37 درصد اعلام كرده اند به آموزش مهارت هاي ادراكي نياز ندارند.

1. 1. نيازهاي آموزشي مديران به اين صورت اولويت بندي شده است: مهارت انساني> مهارت ادراكي> مهارت فني.

1. 1. به طور كلي 5/62 درصد از مديران اعلام كرده اند به آموزش نياز دارند و 5/37 درصد اعلام كرده اند به آموزش نياز ندارند.

ناهيد انتصاري در سال 1379پایان نامه ای با عنوان “بررسي نيازهاي آموزشي در سه حيطه ی مهارت هاي فني، انساني و ادراكي و ارائه الگوي مناسب براي آموزش ضمن خدمت به مديران مدارس راهنمايي دختران شهر تهران” انجام داده است.
يافته هاي پژوهش حاکی از آن است که:
1- با 99 درصد اطمينان مي توان گفت كه اكثريت مديران با رشته هاي تحصيلي نامرتبط با پست سازماني خود يعني مديريت آموزشگاهي مشغول به كار مي باشند، لذا دانش و تخصص شغل مذكور را دارا نمي باشند.
2- با 99 درصد اطمينان مي توان گفت مديران مدارس راهنمايي از نظر مهارت فني ضعيف مي باشند و اين ضعف بيشتر به دليل ضعيف بودن در چهار قلمرو الگوهاي تدريس، تجهيزات آموزشي، مديريت اداري و آيين نامه امتحانات مي باشد.
3- با 99 درصد اطمينان مي توان گفت مديران مدارس راهنمايي مهارت هاي انساني لازم را دارا مي باشند.
4- با 99 درصد اطمينان مي توان گفت مديران مدارس راهنمايي از مهارت هاي ادراكي لازم برخوردار هستند.
5- مهمترين نيازهاي آموزشي مديران در هر يك از مهارت هاي سه گانه عبارت است از: الگوي تدريس در مهارت فني، درك نيازها در مهارت انساني، تعمق در مهارت ادراكي.
6-الگوي آموزش ضمن خدمت متناسب با نوع نيازهاي آموزشي مديران در مهارت هاي سه گانه، آموزش حضوري است كه فرايند برنامه ريزي آن شامل چهار مرحله ی تعيين نيازهاي آموزشي، تدوين و طراحيِ برنامه ها، اجرا و ارزشيابي مي باشد.
2-3-2 پیشینه تحقیق خارجی:
کاستانیاس و هلفات (1991)اذعان کردند که ایراد سطوح مهارتی کاتز (فنی ,انسانی, ادراکی) این است که سازمان ها و محیط های گوناگونی که این مهارتها در آنها به کار می روند از یکدیگر مجزا نشده اند مهارتهای مدیریتی به زعم آنها عبارتند از :مهارتهای عمومی , مهارتهای خاص و مربوط به صفت یا کسب و کار مهارتهای مربوط به سازمان خاص .
ولکر( 2004)همچنین مهارتهای مدیریتی در ارتباطات مدیریتی برای به دست آوردن رضایت سهامداران در تمامی مراحل کار بسیار حساس است.
آنگر و همکاران (2009)نیز در بررسی فراتحلیل , ارتباطی معنادار ولی کم بین سرمایه انسانی و موفقیت مدیران و کارآفرینان در سازمان یافتند .این ارتباط در بعد دانش و مهارت ها بیشتر از تحصیل و تجربه بود.
پنت و باروندی (2008)در پژوهشی بر لزوم اهمیت آموزش دانشگاهی مهارتهای انسانی و فنی برای مدیران پروژه صحه گذاشتند.
ال تنت وای (2009) نیز گزارش داد که ارتباط بین مهارتهای راهبردی و عملکرد مدیران میانجی جزجدایی ناپذیر یکپارچگی عرضه تولیدات است
استیفن رابینز(1998) مهارت انسانی را توانایی کار با افراد و درک وبرانگیختن دیگران هم در سطح فردی و هم در سطح گروهی است.مدیران باید مهارتهای انسانی قوی را برای ایجاد ارتباط و برانگیختن و تفویض امور داشته باشند.
هومان (2010) در یک مطالعه موردی روی یک شرکت خدمات ارتباطی دریافت که مدیریت ارتباط و منابع انسانی نیازی برای تغییر از ساختار اداری و تبدیل شدن به شرکت تجاری عملگراست.
فصل سوم
روش تحقیق
3-1 جامعه آماری

بعد از جنگ جهانی دوم به مدت تقریباً۴۰ سال ژئوپلتیک به عنوان یک مفهوم و یا روش تحلیل، به علت ارتباط آن با جنگ‎های نیمه اول قرن بیستم منسوخ گردید، هر چند ژئوپلیتیک در این دوره از دستور کار دولت ها در مفهوم قبلی خود خارج شد، اما همچنان در دانشگاهها تدریس می­شد. برای تبدیل شدن نقش فعال جغرافیا در تعریف ژئوپلیتیک به نقش انفعالی سه دلیل عمده قابل ذکر است:

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

اول اینکه جغرافیدانان بعد از شکست آلمان در جنگ، ژئوپلیتیک خاص آلمان را مقصر اصلی عنوان کردند و سیاست‎های آلمان نازی را متأثر از این مکتب می‎دیدند. خود را از مطالعات در مقیاس جهانی کنار کشیده، توجه خود را به دولت ها و درون مرزهای سیاسی بین المللی معطوف داشتند و واژه ژئوپلیتیک بر چسب غیر علمی‎به خود گرفت و از محافل علمی‎و دانشگاهی طرد شد.دلیل دیگری که موجب افول نقش جغرافیا در جنگ سرد شد ظهور استراتژی باز دارندگی هسته ای بود. توانایی پرتاب سلاح‎های هسته ای بوسیله هواپیما و موشک به فاصله‎های دور،باعث شد که دیگر نه فاصله و نه عوامل جغرافیایی مثل ناهمواری ها و اقلیم چندان مهم تلقی نمی‎شدند. دلیل سوم، ظهور ایدئولوژی به عنوان عامل تعیین کننده ی جهت گیری سیاست ها بود. ژئوپلیتیک جنگ سرد و ژئوپلیتیک عصر هسته ای از مشخصات دوره افول ژئوپلتیک هستند (زین العابدین، ۱۳۸۹ : 13).
۲-۱-۳- دوره احیا
بعد از پایان جنگ جهانی دوم جغرافیدانان شرمنده شدند و از آن پس تلاش نمودند جغرافیدانانی که ژئوپلیتیک را در اختیار آلمان نازی (هیتلر) گذاشته اند،کنار گذارند، و نتیجه اینکه حدود ۴۰ سال ژئوپلیتیک طرد شد. تا اینکه در دهه 1980 در جنگ ویتنام^[2] و کامبوج^[3] بر سر تصاحب منطقه ی مکنگ^[4]، گر چه هر دو کشور از بلوک شرق بودند، ایدئولوژی نتوانست جنگ را از بین ببرد. بنابراین، در گزارش این مناقشه و روابط دو کشور، مجدداً از مفهوم ژئوپلتیک استفاده شد و سپس کسینجر^[5] بصورت تفننی از واژه ی ژئوپلیتیک در مسائل جهان استفاده نمود. علاوه بر آن در جنگ ایران و عراق (1988-1980) و اشغال کویت توسط عراق (1991-1990 ) و به ویژه سقوط پرده آهنین در اروپا از سال 1989 موجب پر رنگ تر شدن این مفهوم شد و به خصوص فروپاشی شوروی (سابق) و برجسته شدن ملیت ها این مفهوم را به صورت یک مفهوم کلیدی در عرصه بین المللی قرار داد (زین العابدین،۱۳۸۹ :۲۸).
در حالیکه نامداران جغرافیای سیاسی چون ریچارد هارتشورن و استیفن جونز سخت در تلاش شکوفا ساختن جغرافیای سیاسی در جهان دوران میانه ی قرن بیستم شدند و سیاستمدارانی چون هنری کیسینجر واژه ژئوپلیتیک را دوباره به زبان روزمره سیاسی نیمه دوم قرن بیستم باز گرداند، جهانی اندیشانی چون ژان گاتمن و سوئل کوهن پیروزمندانه جهانی اندیشی جغرافیایی(ژئوپلتیک) را به بستر اصلی مباحث دانشگاهی باز گرداندند.در این زمینه ژان گاتمن^[6] با طرح تئوری «آیکنوگرافی^[7]- سیروکولاسیون^[8]» «حرکت» را در مباحث ژئوپلیتیک در معرض توجه ویژه قرار داد و عوامل روحانی یا عامل «معنوی» را در جهانی اندیشی «اصل» یا «مرکز» دانست و «ماده» یا «فیزیک» را تأثیر گیرنده قلمداد کرد (مجتهد زاده،۱۳۸۶:۹۶).
سائول بی کوهن می‎گوید: موضوعات ژئوپلیتیکی مهمتر از آن بودند که جغرافیدانان آنها را کنار بگذارند و اکنون خیلی از جغرافیدانان با یک تأخیر به او ملحق شده اند و از باز گشت و تجدید حیات ژئوپلتیک به اندازه او استقبال کرده اند.
2-2-رویکردهای جدید ژئوپلیتیک
همه نظریه‎های ژئوپلیتیکی جنبه ژئواستراتژیکی داشته و برای کسب قدرت بر فضای جغرافیایی تأکید داشتند. اما پس از پایان جنگ سرد و با مطرح شدن نظام نوین جهانی بسیاری از دیدگاه های ژئوپلیتیکی جنبه ی کمی‎پیدا کرد و حتی بعضی از این دیدگاه ها در عالم سایبر اسپیس مطرح شدند. در نظام نوین جهانی عده ای در تحلیل ژئوپلیتیکی خود، رویکرد انرژی را مد نظر قرار دادند،عده ای به مسائل زیست محیطی معتقد بودند، بعضی فرهنگ را عامل اصلی ژئوپلیتیک دانستند و بالاخره، عده ای مسائل ژئواکونومی‎را در تحلیل ژئوپلیتیکی خود مورد توجه قرار دادند. می‎توان گفت که معیار‎های قدرت که نظامی‎گری بود، به طور کلی جای خود را با معیار‎های مذکور تغییر داد. یعنی، قبل از پایان جنگ سرد، معیار اصلی قدرت نظامی‎گری بوده و تمام عوامل اقتصادی، اجتماعی به صورت ابزار مورد توجه بوده است.به علاوه مشخصه ی اصلی ژئوپلیتیک دوره جنگ سرد جهان دو قطبی، جهان سوم و کشورهای عدم تعهد بودند، اما در نظریه ی جدید ژئوپلیتیکی، جهان چهارم مطرح است (زین العابدین، ۱۷۱:۱۳۸۹).
۲-2-۱-رویکرد نظم نوین جهانی
اولین بارجورج بوش پدر^[9] رئیس جمهور اسبق آمریکا در جریان جنگ خلیج فارس در1990م نظام نوین جهانی^[10] را مطرح نمود. و در سال 1991 پس از مذاکرات خود در هلسینکی^[11] با گورباچف^[12] و مارگارت تاچر^[13]، رهبران اروپا، سازمان ملل متحد،کشورهای عربی به ویژه خلیج فارس و سایر هم پیمانان خود، نظریه نظام نوین جهانی خود را اعلام نمود (حافظ نیا،۵۳:۱۳۸۵).
این نظام دیدگاه‎های جدید آمریکا را بیان می‎کند. با فروپاشی نظام سیاسی اتحاد جماهیر شوروی و بلوک شرق و از بین رفتن رقابت قدرت ها، جهان از این پس صاحب نظام نوینی شود که بر قدرت همه جانبه آمریکا استوار است. قدرت و سلطه آمریکا بر جهان بدون تسلط بر خلیج فارس ممکن نبود. نظام نوین جهانی طرحی جدید برای سلطه بر مناطق مهم جهان توسط آمریکا بود. این نظام به رغم عنوان گول زننده آن، شکل جدیدی از استعمار نو است که جهان را به سوی مخاصمه و تلاطم سوق می‎دهد. جورج بوش پدر نظم نوین جهانی را این چنین تعریف می‎کند: «نظم نوین جهانی می‎گوید که بسیاری از کشورها با سوابق متجانس و همراه با اختلافات، می‎توانند دور هم جمع شوند تا از اصل مشترکی پشتیبانی کنند و آن اصل این است که شما با زور کشور دیگری را اشغال نکنید…» اما آمریکائیها از زمان پی ریزی چنین نظریاتی، کمترین توجهی به آنچه خود معتقدند نداشته اند و تعبیر «نوام چامسکی» نظم نوین جهانی تعبیر تازه ای از توسل به زور و انقیاد مضاعف ملت ها است.تمام ابعاد نظم نوین جهانی بر پایه منافع و توسعه طلبی آمریکا استوار است در عصر نظم نوین جهانی، ثبات و امنیت تقریباً به طور کامل برای هیچ کشوری- حتی آمریکا- وجود ندارد.
2-2-2-رویکرد ژئواکونومی
پایه و اساس ژئواکونومی‎استدلالی است که از طرف ادوارد لوتویک^[14] ارائه شده است. او خبر از آمدن نظم جدیدبین المللی در دهه نود می‎داد که در آن ابزار اقتصادی جایگزین اهداف نظامی‎می‎شوند. به عنوان وسیله اصلی که دولت ها برای تثبیت قدرت و شخصیت وجودی شان در صحنه بین المللی به آن تأکید می‎کنند و این ماهیت ژئواکونومی‎است (عزتی،۱۰۷:۱۳۸۸)
ژئواکونومی‎عبارت ازتحلیل استراتژی­ های اقتصادی بدون درنظر گرفتن سودتجاری،که ازسوی دولتها اعمال می­ شود،به منظورحفظ اقتصادملی یا بخشهای حیاتی آن وبه دست آوردن کلیدهای کنترل آن ازطریق ساختارسیاسی وخط مشیهای مربوط به آن پرداخت. (عزتی،1387: 110)
ژئواکونومی‎رابطه بین قدرت و فضا را مدّ نظر دارد و هدف اصلی آن کنترل سرزمین و دستیابی به قدرت فیزیکی نیست بلکه دست یافتن به استیلای اقتصادی فناوری و بازرگانی است بدین ترتیب به نظر می‎رسد مفاهیم ژئواکونومی‎در رویارویی با مسائل قرن 21 از کارآیی مناسبی در مقیاس جهانی برخوردار خواهد بود (واعظی،1388 :32)
ژئواکونومی‎رابطه بین قدرت وفضا را بررسی می‎کند. فضای بالقوه ودرحال سیلان همواره حدود ومرزهایش درحال تغییروتحول است،ازاین رو آزادازمرزهای سرزمین وویژگیهای فیزیکی ژئوپلیتیک است.درنتیجه تفکر ژئواکونومی‎شامل ابزارآلات لازم وضروری است که دولت می‎تواندازطریق آنها به کلیه اهدافش برسد.(عزتی،1387: 110)
ژئواکونومی‎و ژئوپلیتیک دارای تفاوتهای اساسی با هم می‎باشند،اول اینکه ژئواکونومی‎محصول دولت ها وشرکتهای بزرگ تجاری با استراتژیهای جهانی است درحالی که این خصیصه در ژئوپلیتیک نیست. نه دولت ونه شرکتهای تجاری هیچ نقشی درژئوپلیتیک ندارندبلکه یکپارچگی اتحادیه ها،منافع گروهی وغیره برپایه نمونه‎ های تاریخی با عملکردی نامرئی دراستراتژیهای ژئوپلیتیکی پایه واساسی برای همه صحنه‎های ژئوپلیتیکی هستند.
دوم اینکه هدف اصلی ژئواکونومی‎کنترل سرزمین ودستیابی به قدرت فیزیکی نیست بلکه دست یافتن به استیلای تکنولوژی وبازرگانی است. ازلحاظ کاربردی بایدگفت که مفهوم وعلم ژئوپلیتیک می‎تواند درنشان دادن راه وروش‎هایی برای پایان دادن به نزاعها ودرگیری ها ودرمجموع اختلافات نقش اساسی داشته باشددرحالی که ژئواکونومی‎ازچنین ویژگی برخوردارنیست(عزتی،1387: 112)
2-2-3- رویکرد ژئوکالچر
ژئوکالچر یا ژئوپلیتیک فرهنگی فرایند پیچیده ای از تعاملات قدرت،فرهنگ، و محیط جغرافیایی است که طی آن فرهنگها همچون سایر پدیده‎های نظام اجتماعی همواره در حال شکل­ گیری، تکامل،آمیزش، جابجایی در جریان زمان و در بستر محیط جغرا فیایی کره زمین اند.به عبارت دیگر ژئوکالچر ترکیبی از فرایند ‎های مکانی – فضایی قدرت فرهنگی میان بازیگران متنوع و بی شماری است که در لایه‎های مختلف اجتماعی و درعرصه محیط یکپارچه سیاره زمین به نقش آفرینی پرداخته و در تعامل دائمی‎با یکدیگر بسر می­برندو بر اثر همین تعامل مداوم است که در هر زمان چشم انداز فرهنگی ویژه خلق می‎شود.از این رو ساختار ژئو کالچر جهانی بیانگر موزاییکی از نواحی فرهنگی کوچک و بزرگی است که محصول تعامل‎های مکانی – قضایی قدرت فرهنگی اند که در طول و موازات یکدیگر حرکت می‎کنند (دیلمی‎معزی،2:1387).
ژئوکالچر پدیده ای است که بر شالوده نظام اطلاع رسانی نوین و یا صنایعی استوار است که به تولید محصولات فرهنگی مبادرت می‎ورزد وظیفه این صنایع تولید انبوه محصولات فرهنگی است. نظام سلطه فرهنگی در جهان کنونی در کنار نظام سلطه اقتصادی یا سیاسی از عناصر اصلی نظام ژئوپلیتیک جهانی می‎باشند. امروزه منطق حاکم بر فرایند‎های ژئوکالچر جهانی بر اشکال پیچیده و تکامل یافته تر شیوه‎های رقابتی مبتنی است. این فرایند در عین نافذ بودن، مدام در تکامل می‎باشد
پدیده‎های فرهنگی به دلیل خصیصه‎های مکانی شان همواره میل به ثبات و پایداری در مقابل نوآوری ها دارند که می‎توان به تلاش جوامع سنتی و حفظ میراث فرهنگی و آداب و سنن و نمادهای تاریخی و … اشاره کرد. از طرفی الگوهای تمدنی به واسطه ماهیت فضائیشان در جهت سرعت بخشیدن به تغییرات فرهنگی و زدودن مرزهای قراردادی هستند(حیدری،۱۳۸1 :۱۶۸).
۲-2-4- رویکرد ژئوپلیتیک زیست محیطی
مسایل ژئوپلیتیک زیست محیطی از اواخر قرن بیستم به موضوع اصلی فعالیت­ها و نگرانی­ها بین گروه‎های انسانی و بازیگران ملی و فراملی در سطوح منطقه ای و جهانی تبدیل شده است. محیط زیست بشری در سطوح محلی، ملی، منطقه ای و جهانی دستخوش مخاطرات گردیده است. این مخاطرات در سه بعد: کاهش و کمبود منابع، تخریب منابع و آلودگی محیط زیست تجلی یافته است. از دید ژئوپلیتیک، کمبود منابع زیست محیطی یا محروم کردن انسانها از زیستن در مکان مورد علاقه آنها رقابت و کنش متقابل بین گروه‎های انسانی و بازیگران سیاسی در سطوح مختلف را در پی دارد.(www.civilica.com).
طی چند دهه گذشته، افزایش جمعیت، گسترش دامنه مداخلات بشر در طبیعت برای تأمین نیازهای فزاینده از منابع کمیاب طبیعی، گسترش رویکرد سودانگاری در غالب طرح‎های توسعه ای، بی پروایی نسبت به جستار پایداری محیط زیست در ساخت سازه ها و زیر ساخت ها و مانند آن،پیامدهای ناگواری همانند گرمایش کروی، ویرانی لایه ازن، پدیده ال نینو، طوفانهای سهمگین، بالا آمدن سطح آب دریاها، گسترش گازهای گلخانه ای، خشکسالی، سیل، فرو نشست زمین، کاهش آب شیرین، بیابان زایی، کاهش خاک مرغوب، آلودگی هوا، باران‎های اسیدی، جنگل زدایی و نابودیت تنوع زیستی، نشانه‎هایی از جهانی شدن پیامدهای فروسایی محیط زیست در سطح فروملی و فراملی و جهانی بودن بوده اند. تداوم وضعیت موجود،آینده زیست و تمدن فراروی بشر را مبهم و نامطمئن کرده است.نگرانی از این وضعیت به همراه شرایط نا مطلوب کنونی، در طرح رویکردهایی همانند امنیت زیست محیطی، ژئوپلیتیک انتقادی، ژئوپلیتیک زیست محیطی، توسعه پایدار بسیار اثر گذاشت. با توجه به این که مفهوم «جهان» از مقیاس‎های مطالعاتی دانش یاد شده است، مرزهای محلی و ملی را در نوردیده اند، محیط زیست سویه ای ژئوپلیتیک یافته است (کاویانی،۱۳۹۰: ۸۵).
2-2-5-رویکرد ژئوپلیتیک انتقادی
در مورد ماهیت و چیستی ژئوپلیتیک انتقادی نظریه‎های مختلفی ارائه شده است. عده ای از نظریه پردازان، ژئوپلیتیک انتقادی را در مقایسه با ژئوپلیتیک سنتی، که به دلیل سوء استفاده از شواهد جغرافیایی به نفع مقاصد امپریالیستی لکه دار گردیده، از لحاظ علمی‎مستقل و بی طرفانه می‎دانند که می‎تواند با دیدگاهی متعالی به امور جهانی نگریسته و تحقیق عینی بپردازد(مویر،220:1379). عده ای را باور بر این است که ژئوپلیتیک انتقادی در جستجوی آشکار کردن سیاست­های پنهان دانش ژئوپلیتیک است (میرحیدر،42:1386)
از اوایل1970، شاهد ظهوررویکردی نوین به نام «ژئوپلیتیک انتقادی^[15]»هستیم.دانشمندان ژئوپلیتیک چون اتوتایل^[16] ومیشل فوکو را می‎توان ازپیشگامان این حرکت نوین دانست. این دانشمندان به طور همزمان، هم از ژئوپلیتیک انتقاد کردند و هم خود از اندیشمندان این عرصه بودند. این افراد، سیاست اندیشمندانه خود را بر «ضد ژئوپلیتیک» تعریف کرده و با وجود این، در چارچوب زیر بنایی مفاهیم ژئوپلیتیک کار می‎کردند (مویر،۳۷۸:۱۳۷۹).
محققین ژئوپلیتیک انتقادی تمایل دارند بجای تمرکز بر شناسایی عوامل جغرافیایی مؤثر بر شکل گیری قدرت دولتها و سیاست خارجی ایشان، از یک سو دریابند که سیاستمداران چگونه «تصاویر ذهنی» خود را از جهان ترسیم نموده اند و این بینش ها چگونه بر تفاسیر آن ها از مکان‎های مختلف تأثیر می‎گذارند؟ ژئوپلیتیک انتقادی به عنوان نظریه ای نسبتاً جدید که توانسته است خود را بر اساس مؤلفه‎های حاکم میان بازیگران روابط بین الملل، نظام مند سازد، چارچوبی مناسب برای فهم ژئوپلیتیکی جدید، به دور از عناصر سختی هم چون مرز و مکان ایجاد کرده است. بر اساس فهم برخی از موضوعات، بدون توجه به بعضی مسائلی که طبق نظریات سنتی غیرمرتبط می‎نمودند، امری ناقص خواهد بود. از منظر ژئوپلیتیک انتقادی، استراتژی قدرت همیشه نیازمندبه کارگیری فضا وهمین سبب گفتمان می­باشد. (www.javanemrooz.com)
رویکرد انتقادی، کوشش منتقدانه برای کشف ساختارهای جامعه معاصر است که ضمن نقد زیربنایی رویکردهای رایج در شناخت جامعه به تبیین کاستی ها ی روش شناسی آنها می‎پردازند و شیوه‎های اثبات گرایی (پوزیتیوسیتی) را در مطالعه جامعه نقد می‎کند و بر این انگاره استوار است که صرف تجربه و روش‎های تجربی کافی نیست و نباید مطالعه جامعه را همسان با مطالعه طبیعت انگاشت. هدف نظریه پردازان مکتب انتقادی، ایجاد دگرگونی‎های فرهنگی و روشنگرانه برای کاهش نابرابری‎های جهانی، برقراری عدالت بین المللی، احترام به تفاوت ها و گرایش به ارزش‎های فرهنگی جدیدی است که بر فرایند تعامل موجود در صحنه‎های اجتماعی و تمدنی حاکم شود و تعامل و عمل را در چارچوب ارزشهای موجود رهبری کند (مشیر زاده،۱۳۸۴ :۲۲۱).
هر چند ژئوپلیتیک به مطالعه روابط متقابل جغرافیا، قدرت سیاست و کنش‎های ناشی از ترکیب آنها با یکدیگر می‎پردازد (حافظ نیا،۳۶:۱۳۸۵). اما امروزه گفتمان آن تابعی از چالش‎های برخاسته از «جهانی شدن‎های اقتصادی»، «انقلاب اطلاع رسانی» و«خطرات امنیتی جامعه جهانی» است (مجتهد زاده،۱۲۸:۱۳۸۱)و بالاخره ژئوپلیتیک انتقادی در جستجوی آشکار کردن سیاست‎های پنهان دانش ژئوپلیتیک است.مباحث ژئوپلیتیک مقاومت و آنتی ژئوپلیتیک از جمله مباحث مهم در پژوهش ها و نوشته‎های مربوط به ژئو پلیتیک انتقادی می‎باشد.این رویکرد توجهش را صرفاً به رویه سلطه ژئوپلیتیک معطوف نداشته بلکه به رویه دیگر ژئوپلیتیک که مقاومت می‎باشد بیشتر توجه می‎کند. و عاشورا به عنوان عالیترین و متعالی ترین صحنه ژئوپلیتیک مقاومت از چنان ماندگاری و جاودانگی برخوردار بوده و هست که امروزه و در قرن بیست و یکم وهزاره سوم نیز توان تحریک و به غلیان در آوردن جنبش‎های مقاومت را دارد. بسیاری از نهضت ها و مقاومت ها در دنیای اسلام و حتی غیر اسلام الگوی مقاومت خود را از عاشورا الهام گرفته اند. (باباخانی،38:1392)
2-3-اندیشه ملی گرایی
ملی گرایی مفهومی‎کاملا سیاسی دارد. این مفهوم به عنوان یک اندیشه و فلسفه سیاسی تلقی می­ شود. اندیشه‎ای که در هر ملتی ریشه در هویت ملی و میهن دوستی آن ملت دارد. در حالی که مفهوم میهن دوستی و دلبستگی به هویت میهنی مفاهیم غریزی و کهن هستند، ناسیونالیسم پدیده ای فلسفی و نوین محسوب می‎شود که از سوی اروپای بعد از انقلاب صنعتی به جهان بشری معرفی شده است. در این راستا هنگامی‎که جنگ جهانی اول و جنگ‎های بزرگ قبل از آن بیشتر با انگیزه میهن دوستی شروع شده بود، جنگ جهانی دوم حاصل برخورد اندیشه‎های ناسیونالیستی بود.(حافظ نیا و همکاران،210:1389)
ناسیونالیسم به وابستگی مردم یک منطقه که براساس یک احساس مشترک به وجود آمده گفته می­ شود این احساس مشترک ممکن است علل تاریخی، فرهنگی، نژادی، جغرافیایی و غیره داشته باشد. ناسیونالیسم در حقیقت ملاتی است که گروه‎های مختلف را به هم پیوند داده و واحدی به نام ملت را به وجود می‎آورد. (روشن و فرهادیان،242:1385)
میهن دوستی و دلبستگی به هویت میهنی مفاهیم غریزی و کهن هستند. ناسیونالیسم یا ملی گرایی مفهومی‎کاملاً سیاسی است که از سوی اروپای بعد از انقلاب صنعتی به جهان بشری معرفی شد. از نظر واژه شناسی ناسیونالیسم از ریشه ناسی(Nasci)آمده است این واژه لاتین متولد شدن معنی می‎دهد و نظریه تکاملی ایده ناسیونالیسم را تأیید می‎کند.(حافظ نیا و همکاران،210:1389)
اگر ناسیونالیسم بر مبنای برگشت به ارزشهای جاهلی و اساطیری باشد، ارتجاعی محسوب می‎شود و اگر بر مبنای یک احساس انسانی و فرهنگ خلاق باشد، مترقیانه خواهد بود. مفهوم ناسیونالیسم در قرن نوزدهم و بیستم به طور گسترده ای از اروپا به سایر نقاط و از جمله خاورمیانه انتشار یافت. افکار ناسیونالیستی به دلایلی چند در نیمه دوم قرن نوزدهم در خاورمیانه، گسترش یافت.
اول: افتتاح مدارس جدید درمصر، لبنان وسوریه
دوم: اختراع چاپ که به دنبال خود آگاهی از امور سیاسی را افزایش داده و مشوق احیای فرهنگی- ادبی شد.
سوم: تجزیه امپراطوری‎های قدیم که به دنبال خود، خود مختاری گروه‎های ملی را به دنبال داشت.(درایسدل و بلیک،77:1386)
با شروع قرن بیستم ناسیونالیسم به یک قدرت عمده سیاسی در خاورمیانه تبدیل شد و تأثیرات آن زمانی به اوج خود رسید که ناسیونالیسم ترک، عرب، ایرانی و یهود به طور همزمان در این منطقه ظهور کردند، از عوامل اصلی که سبب بروز شکاف و اختلاف در میان شیعیان منطقه خاورمیانه شده، اندیشه‎های ناسیونالیستی پیروان این مذهب در کشورهای مختلف می‎باشد. تنوع نژادی و قومی‎شیعیان ساکن در منطقه خاورمیانه الهام بخش اندیشه‎های ناسیونالیستی در میان آنان گردیده و این امر واگرایی و فقدان وحدت مذهبی در بین آنان را به دنبال دارد. ویژگی عمومی‎ناسیونالیسم تأکید بر برتری هویت ملی بر دعاوی مبتنی بر طبقه، دین و مذهب است و بر این اساس عوامل زبانی، فرهنگی وتاریخی مشترک به همراه تأکید بر سرزمین خاص، هویت بخش گروهی از مردم می‎شود.
بدین ترتیب ایدئولوژی ناسیونالیسم با تأکید بر نژاد و زبان در جهان اسلام که مرکب از انواع زبانها و نژادها ی گوناگون است، یکی از عوامل اصلی واگرایی تلقی می‎گردد. تجارب تاریخی گویای این واقعیت است که حتی پان عربیسم از ادعای نهضت وحدت سراسری اعراب نتوانست در جوامع و کشورهای عربی ایجاد وحدت نماید و طی جنگهای اعراب اسرائیل و با شکست اعراب اعتبار خود را از دست داد. به طوری که در جریان جنگ 1991 آمریکا و متحدین با عراق برخی کشورهای عرب برای آزادی کویت به یک کشور دیگر عرب(عراق)، حمله ور شدند(صفوی،202:1387).
2-4-میهن خواهی
میهن خواهی یا وطن دوستی فلسفه سیاسی ویژه ای نیست، بلکه غریزه ای است که از حس اولیه ی تعلق داشتن به مکان و هویت ویژه ای آن و حس دفاع از منافع اولیه ی فردی در آن مکان ویژه ناشی می‎شود. گونه ی اولیه ی خودنمایی این غریزه کم و بیش در همه ی حیوانات قابل مشاهده است. بیشتر حیوانات محدوده‎های مشخصی را برای جولان دادن و منافع اختصاصی، فردی یا گروهی خود در نظر گرفته و به آن دلبستگی و تعلق می‎یابند و دخالت و تجاوز دیگران را در آن با سرسختی دفع می‎کنند. (مجتهدزاده،70:1381). مفهوم میهن از انگیزه‎های سیاسی دور است و از حد غریزه ی طبیعی خارج نمی‎شود. میهن خواهی یا میهن دوستی تا آن اندازه طبیعی و غریزی است که با تعلقات معنوی انسان درآمیخته و جنبه ی الهی به خود می‎گیرد و به گونه ی مفهوم مقدس خودنمایی می‎کند.
2-5- مفهوم ملت
جمع افرادی که از پیوندهای مادی و معنوی ویژه و مشخصی برخوردار باشند و با مکان جغرافیایی ویژه ای، «سرزمین سیاسی یکپارچه و جداگانه» همخوانی داشته باشند و حاکمیت حکومتی مستقل را واقعیت بخشند، ملت آن سرزمین یا کشور شناخته می‎شوند. بدین ترتیب ملت و ملیت پدیده‎های سیاسی هستند که در رابطه مستقیم با سرزمین واقعیت پیدا می‎کنند و این اصطلاحات در حالی که مباحث سیاسی هستند، جنبه ای کاملاً جغرافیایی به خود می‎گیرند. (مجتهدزاده،65:1381).
در زبان‎های اروپایی واژه ملت از کلمه(natio) مشتق شده و بر مردمانی دلالت دارد که از راه ولادت با یکدیگر نسبت دارند و از یک قوم و قبیله هستند. ملت به مجموعه ای از افراد ساکن در فضای جغرافیایی مشخص و محدود از حیث سیاسی اطلاق می‎شود که بر اساس عوامل و خصیصه‎هایی نظیر تبار، تاریخ، فرهنگ، دین، مذهب، سرزمین، قومیت، زبان و …نسبت به یکدیگر احساس همبستگی می‎کنند و خود را متعلق به یک ما می‎دانند.(حافظ نیا و همکاران،108:1389)

n بعد ماتریس است. بزرگترین مقدار ویژه () برای هر کدام از ماتریس‌ها از روابط ذیل محاسبه می‌شود:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

طبق روش ساعتی، شاخص سازگاری^[۱۰۰] (CI)، که انحراف از سازگاری کامل را نشان می‌دهد، بترتیب ذیل محاسبه می‌گردد:

لازم به ذکر است چنانچه روش ANP فردی باشد در مخرج روابط (۲-۷) و (۲-۸) به جای ازn استفاده می­ شود.
برای محاسبه‌ی نرخ سازگاری^[۱۰۱]، شاخص‌های تصادفیR^m و R^g توسط گاگوس و بوچر (۱۹۹۸) ارائه شده است. اگر هر دو نرخ سازگاری (CR^m و CR^g) هر ماتریس مقایسه زوجی بزرگتر از ۰٫۱ باشد، باید از خبره‌ی مورد نظر درخواست شود تا در ترجیحاتش تجدید نظر نماید. اگر فقط CR^m (CR^g) از ۰٫۱ بزرگتر باشد، درحالیکه دیگری در طیف مورد قبول باشد، بهتر است تصمیم‌گیرنده برای ارزیابی مجدد مقادیر میانی (مقادیر حد‌ها) ترغیب شود و مقادیر حد‌ها (مقادیر میانی) بدون تغییر بمانند. اما با توجه به اینکه در این مطالعه از اعداد فازی مثلثی استفاده می‌شود که بین حد پایین، مقدار میانی و حد بالای هر عدد رابطه‌ی خاصی حاکم است، لذا با عدم سازگاری هر یک از این دو ماتریس، باید در کل ترجیحات ماتریس مربوطه تجدید نظر شود(گاگوس و بوچر، ۱۹۹۸).

۲-۳-پیشینه پژوهش

۲-۳-۱-پژوهش‏های خارجی

• • رولاینز^[۱۰۲]( ۲۰۱۴) در مقاله ای با عنوان “تاثیر رکود اقتصادی بر بازاریابی” به بررسی اینکه چگونه رکود بزرگ بر تصمیمات بازاریابی شرکت ها تاثیر می گذارد و در نتیجه اثرات طولانی مدت آن بر بازاریابی و کسب و کار شرکت می پردازد. نویسنده شرکت ها را بر اساس تفاوت آنها از نظر اندازه شرکت و صنعت بکار گرفته است و با شش مدیر اجرایی بازاریابی از چهار شرکت در چهار صنایع مختلف در طول تابستان سال ۲۰۱۰ مصاحبه کرد. همه شرکت های مورد مصاحبه از رکود جان سالم بدر بردند، اما آنها اثرات مختلفی از رکود بزرگ در کسب و کار خود و بازاریابی تجربه کردند. این شرکت ها همچنین استراتژی های مختلفی در طول رکود به کار بردند. رکود اقتصادی به شدت بر هزینه های بازاریابی در کسب و کار شرکت تاثیر می گذارد و پس از آن آنها را مجبور به اختصاص دوباره سرمایه گذاری روی بازاریابیشان می کند. این تخصیص مجدد شامل تغییر از بازاریابی سنتی به بازاریابی آنلاین، از جمله رسانه های اجتماعی می باشد. بر اساس یافته های این مصاحبه ، یکی از عواملی که ظهور پیدا کرد توانایی شرکت برای به سرعت سازگارشدن با بحران اقتصادی بود. نویسنده بیان می کند که رکود بزرگ سه اثر طولانی مدت در کسب و کار بازاریابی دارد که عبارتند از: تقاضا برای تجزیه و تحلیل و معیارهای، ادغام بهتر بین توابع فروش و بازاریابی، و افزایش استفاده از رسانه های اجتماعی.

• • بورل اتیدیس و ترین تافی لوپولوس^[۱۰۳](۲۰۱۴) در مقاله ای با عنوان “بقای شرکت ها ی کوچک و متوسط در زمان بحران ” به بررسی اینکه چگونه شرکت های کوچک ومتوسط استراتژی بازاریابی و تکنیک های ابتکاری و مفاهیم جدید را به منظور بقا در بحران توسعه می دهند، می پردازند. جامعه این تحقیق ۵۰ شرکت تجاری است که به عنوان نمونه ۳۰ تا انتخاب شده که ۲۰ شرکت همکاری نمودند که شامل ۱۰ شرکت خیلی کوچک، ۵ شرکت کوچک و ۵ شرکت متوسط در آتن و پیریوس می باشد. اطلاعات از طریق مصاحبه جمع آوری شده است. نتایج حاصل از این تحقیق بیان می دارد که ۵ عامل مهم باعث بقای شرکت دردوران رکود می شود: فرایند مهندسی مجدد محصولات – تاکید بر مشتریان جدید- تثبیت قیمت و ادراک از قیمت گذاری در دروان بحران – رویکرد متفاوت به تامین کنندگان و مدیدیت اطلاعات سهامداران.

• • یوسمان احمید^[۱۰۴] و همکاران (۲۰۱۴) در مقاله ای با عنوان” اهمیت قابلیت های بازاریابی و عملیاتی بر عملکرد شرکت در دوران رکود و رشد اقتصادی” با بهره گرفتن از تئوری مبتنی بر منابع و دیدگاه مدیران به عنوان پایه و اساس، رابطه بین عوامل کسب و کار تحت شرایط اقتصادی مختلف با بهره گرفتن از داده های پنل، پرداختند. جامعه شرکت هایی هستند که اطلاعاتشان از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۰ در پایگاه داده کامپوستات^[۱۰۵] وجود داشته که نمونه که به صورت تصادفی انتخاب شده شامل ۱۵۲۸مشاهده از ۵۳۲ شرکت مختلف در ۱۶۶ صنعت مختلف که توسط یک کد ۴ رقمی شناخته شده اند. روش تحقیق روش معادلات ساختاری و آزمون مقایسه میانگین ها و تجزیه تحلیل پوششی داده ها^[۱۰۶] می باشد. نتیجه این تحقیق این است که اهمیت دادن به عملیات و بازاریابی منجر به توسعه قابلیت ها در در این دو عامل می شود. قابلیت های عملیاتی و بازاریابی عملکرد شرکت را در شرایط مختلف اقتصادی بهبود می بخشد. البته قابلیت های عملیاتی در زمان رکود مهم تر است. همچنین اهمیت دادن به عملیات و بازاریابی بر توانایی ان ها در طول دوره رشد اقتصادی نیز کمک میکند.

• • تنسی^[۱۰۷] و همکاران ( ۲۰۱۳) در مقاله ای با عنوان “یک نقد از راهبردهای پاسخ دهنده توسط شرکت های ساختمانی که در طول رکود اقتصادی اتخاذ شده” به پر کردن شکاف دانش در رابطه با اینکه شرکت ها چه استراتژی هایی را برای مقابله با رکود اتخاذ می کنند توسط: (۱) بررسی انتقادی ادبیات استراتژی های پاسخ دهنده در صنعت ساخت و ساز. (۲) توسعه یک طبقه بندی از استراتژی های پاسخ دهنده نسبت به استراتژی های عمومی پورتر رهبری هزینه، تمایز و تمرکز. (۳) با بهره گرفتن از چارچوب طبقه بندی برای ارزیابی انتقادی استراتژی های پاسخ دهنده از پیمانکاران ساخت و ساز ایرلندی و انگلستان توسط طراحی بر روی داده های کیفی حاصل از مطالعات موردی مقدماتی. نتایج حاصل از بررسی انتقادی نشان می دهد که که اکثر شرکت های ساختمانی استراتژی تمایز را به منظور زنده ماندن در رکود اقتصادی اتخاذ می کنند. در حالی که نتایج مطالعه موردی مقدماتی نشان می دهد که استراتژی های رهبری هزینه بیشتر در رکود سال ۲۰۰۷ مورد استفاده قرار گرفته است.

• • پنته کاست و اندروس^[۱۰۸] (۲۰۱۳) در مقاله ای با عنوان “آن اهمیت از اهمیت: اثر تصمیم گیری در طبقه بندی مراکز تجاری خرده فروشی بزرگ در طول دوره رکود اقتصادی” پژوهش اهمیت ارزش ارائه شده از طبقه بندی فروشگاه های خرده فروشی در دوران رکود اقتصادی ، همچنین تاثیرش بر ارتباط بین نگرش خرید مشتریان و احتمال خرید آنان بوسیله اپراتور های اصلی مراکز تجاری بین الملل اصلی در استرالیا شناسایی کرده است. این پژوهش در فروشگاه های: بزرگ- متوسط- پوشاک- اوقات فراغت- عمومی خرده فروشی- لوازم منزل- تلفن همراه- خدمات خرده فروشی – مواد غذایی- تهیه و رساندن غذا انجام شده است. تجزیه و تحلیل با نرم افزار SPSS انجام شده برای بررسی از آزمون تی تست استفاده شده است. نتیجه این پژوهش این است که اثرات متفاوتی در طبقات مختلف مشاهده شده است و نحوه ی درک اهمیت از طبقه بندی فروشگاه های خرده فروشی بر قصد خرید و تفاوت بین گروه های خریداران موثر است بنابراین استراتژی تصمیم گیری در طبقات مختلف متفاوت است.

• نیکلز و رولاینز^[۱۰۹] (۲۰۱۲) در مقاله ای با عنوان “چگونه نه تنها زنده ماند بلکه در طول رکود اقتصادی رشد کرد: مطالعه با رویکرد چند اکتشافی” به بررسی اقدامات بازاریابی که شرکت ها در طول رکود بزرگ انجام می دهند، و اثر حاصل از آن در عملکرد شرکت می باشد. هدف کشف اینکه چگونه اقدامات بازاریابی شرکت انجام می شود، و چگونه بر شرکت تاثیر می گذارد، و به آنها کمک می کند تا بهتر باشند ، به سادگی زنده بمانند و یا از بین بروند. روش مورد استفاده از رویکرد جهت دار اکتشافی، متشکل از یک مطالعه مقدماتی، یک بررسی، مصاحبه میدانی و یک مصاحبه متمرکز گروهی می باشد. در عمق مصاحبه انجام شده با شرکت کنندگان از انواع صنایع که آنها در مورد چگونگی تاثیر رکود بزرگ بر کسب و کارشان، و در نتیجه تاثیر آن بر بازاریابی می باشد. فاز دوم این مطالعه یک بررسی کمی بود. نویسندگان با ایمیل فرستادن به آگاهی دهندگان بالقوه همراه یک لینک به پرسشنامه از طریق بررسی آنلاین شرکت^[۱۱۰] ، در ماه دسامبر ۲۰۱۰، به ۱۱۰۰۰مدیر ارشد بازاریابی و مدیران عمومی در ایالات متحده امریکا اجرا شد. نمونه پژوهش شامل ۲۱۲ پاسخ، که ۲۲ تا ناقص بود. نمونه نهایی شامل ۱۹۰ پاسخ بود، بازده میزان پاسخ ۱٫۷۳ درصد است. پاسخ دهندگان مدیر عامل شرکت، مدیر فروش و بازاریابی مدیر بازاریابی ارشد و مدیر بازاریابی بودند. نمونه عمدتا شرکت های کسب و کار. ۶۵٫۲ درصد از نمونه مدیران B2B هستند و دوازده درصد (۱۲٫۲ درصد) از مدیران پاسخ دهنده از شرکت های مصرف کننده هستند و ۲۲٫۵ درصد باقی مانده از پاسخ دهندگان برای شرکت های کار که ارائه محصولات و خدمات به هر دو کسب و کار و مصرف کنندگان است. این نسبت سازگار با جمعیت کلی است اکثریت قریب به اتفاق از این شرکت های نمونه، ۷۴٫۰ درصد، بیش از ۱،۰۰۰ کارمند داشتند. پاسخ دهندگان در تعدادی صنایع کار می کنند: چهار تا از بزرگترین هایش خدمات مالی (۱۷٫۴ درصد)، تولید (۱۲٫۸ درصد)، حمل و نقل و ذخیره سازی (۱۱٫۶ درصد)، و خدمات حرفه ای (۹٫۹درصد). یافته ها نشان می دهد که شرکت های موفق در روابط مشتریان فعلی خود سرمایه گذاری می کنند و با تقویت تیم حساب کلیدی خود و با ارتباط با مشتریان خود که از مشکلات مالی رنج می برند . شرکت های موفق نیز شروع به اجرای تکنیک های جدید بازاریابی مانند رسانه های اجتماعی و یافتن منابع جمعی و اجتماعی می کنند.