۷۰٫۳%

۶۹٫۷%

۶۹٫۵%

۷۷٫۵%

۳-۴-۲- مطالعات مبتنی بر ترکیب طبقه بندی کننده ها:
در زمینه ترکیب طبقه بندی کننده ها برای کشف هرزنامه وب، انتخاب گروه^[۷۰] هنوز کاربردی نشده است. توانایی ترکیب شمار زیادی از طبقه بندی کننده ها که از تناسب بیش از حد^[۷۱] جلوگیری کند، انتخاب گروه را یک گزینه ایده آل برای طبقه بندی هرزنامه وب می کند. به این خاطر که به ما اجازه استفاده از شمار بزرگتری از ویژگیها را می دهد و جنبه های متفاوتی از داده های آموزشی در همان زمان آموزش داده می شود (یادگیری).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

به جای تنظیم پارامترهای طبقه بندی کننده متفاوت، ما می توانیم روی پیدا کردن ویژگی های قوی و مدل های طبقه بندی اصلی که به اعتقاد ما قادر به ثبت تفاوت مابین کلاسهای تشخیص داده شده هستند تمرکز کنیم.
Erdélyi و همکاران برای پیاده سازی انتخاب گروه وکا را برای اجرای آزمایشات استفاده کرده اند. وکا از استراتژیهای اثبات شده برای جلوگیری از تناسب بیش ازحد نظیر bagging، جایگزینی با انتخاب، sort initialization، ارزیابی متقاطع پشتیبانی می کند. از -fold5 در طی آموزش و ساختن گروه ها استفاده شده، AUC را به عنوان متریک هدف برای بهینه سازی تنظیم کرده و ۱۰۰ تکرار را برای الگوریتم تپه نوردی^[۷۲] اجرا کرده است.
در این مطالعه از دو مجموعه داده Web Spam-UK2007 و DC2010 ایجاد شده برایDiscovery Challenge 2010 ECML/PKDD روی کیفیت وب استفاده شده است.
Erdélyi و همکاران از انواع مدلهای زیر برای ساختن کتابخانه مدل برای انتخاب گروه استفاده کرده اند:
Bagged decision tree، Boosted decision tree، logistic regression، Naïve bayes، Random Forest
برای اغلب کلاس های ویژگیها همه ی طبقه بندی کننده ها بکار برده شده و اجازه انتخاب بهترین آنها را داده شده است.
برای ECML/PKDD Discovery، از سودمندی تجمعی نزولی نرمالیزه^[۷۳] (NDCG) برای ارزیابی استفاده شده است. معیار DCG با بهره گرفتن از یک مقیاس رتبه بندی شده ارتباط اسناد در مجموعه نتایج موتورهای جستجو، سودمندی یک سند را مبتنی بر مکان آن در فهرست نتایج موتور جستجو می دهد. سودمندی از بالای فهرست به پایین فهرست با کاهش رتبه تنزل پیدا می کند.
سودمندی تجمعی^[۷۴] مکان نتیجه را مورد توجه قرار نمی دهد و در واقع مجموع مقادیر ارتباط رتبه بندی شده می باشد و در یک مکان با رتبه p به صورت زیر تعریف می شود ]۴۸[:
(۳-۴)
CG_P=
مقدار محاسبه شده توسط تابع سودمندی تجمعی با تغییرات در ترتیب نتایج جستجو تاثیرپذیر نیست بنابراین DCG معرفی شده است.
DCG بیان میکند که اسناد با ارتباط بالا که در فهرست موتورهای جستجو در مکان پایین تر آشکار می شوند باید جریمه شوند و مقدار ارتباط رتبه بندی شده باید متناسب با مکان آنها به صورت لگاریتمی کاهش یابد. DCG در یک مکان با رتبه p به صورت زیر محاسبه می شود ]۴۸[:
(۳-۵)
DCGp=
مقایسه کارایی موتورجستجو از یک پرسش تا پرسش دیگر نمی تواند تنها با DCG بدست آورده شود، بنابراین سودمندی تجمعی در هر مکان برای یک مقدار p انتخابی باید در طی پرسش ها نرمال سازی شود و این کار با مرتب سازی اسناد یک فهرست نتیجه به وسیله ارتباط، تولید بیشینه احتمال DCG تا مکان p، همچنین DCG ایده آل تا آن مکان انجام می گیرد. برای یک پرسش NDCG به صورت زیر محاسبه می شود]۴۸[:
nDCGp=
(۳-۶)
در اینجا برای تاکید کارایی روی فهرست کامل ، تابع کاهشی از تعریف عادی به خطی تغییر یافته:
۱-i/N
که در آن N سایز زیر مجموعه test است. برای توجیه عملکرد تابع کاهش، در نظر داشته باشید که یک آرشیو اینترنتی که ممکن است ۵۰ درصد و یا بیشتر دانه های میزبان شناسایی شده خزش شوند و هرزنامه ۱۰ تا ۲۰ درصد از همه میزبانها را تشکیل می دهد. فرمول نهایی ارزیابی ]۴۸[:
NDCG=
DCG=)
(۳-۷)
هدف ما کشف کارایی مجموعه ویژگیهای قابل محاسبه کم هزینه است و تشکیل مجموعه ویژگیها در زیر توضیح داده خواهد شد.
گروه فقط محتوا: سه گروه مختلف را روی ویژگی های فقط محتوا به منظور ارزیابی کارایی با حذف کامل اطلاعات لینک ساخته شده است. مجموعه ویژگی ها برای این گروه ها در زیر آمده اند.
(A): محتوای عمومی ]۴۹,۴۴[ ویژگیها بدون هر اطلاعات لینک. ویژگیها برای صفحه با رتبه صفحه بیشینه در میزبان برای صرفه جویی در محاسبات رتبه صفحه، استفاده نمی شود. دقت پیکره، کسری از کلمات در صفحه که فرکانس corpuswise و فراخوانی پیکره است، کسری از فرکانس اصطلاحات صفحه که زمانی استفاده می شوند که آنها نیاز به اطلاعات کلی از پیکره دارند.
(Aa): مجموعه کوچکی از ویژگی ها از ۲۴ ویژگی (A)، دقت پرسش و فراخوانی پرس و جو مشابه با دقت پیکره تعریف می شود. فراخوانی اما مبتنی بر اصطلاحات محبوب از یک لاگ فایل پرس و جو به جای پیکره کامل است. یک مجموعه ویژگی های قوی مبتنی بر شهود که هرزنامه نویسان اصطلاحاتی که پرسش های محبوب را آرایش می دهند استفاده می کنند.
(B): مجموعه محتوای عمومی کامل در برگیرنده ویژگیها برای صفحه با بیشینه رتبه صفحه میزبان
مجموعه ویژگی های B+: یک نماینده از کلمات مشتق شده از اصطلاحات BM25 طرح توزین اصطلاحات BM25 ]84,44[.
مقایسه کارایی گروه های ساخته شده با مجموعه ویژگی های بالا نشان می دهد که با تعداد ۱۰۰۹۶ ویژگی BM25 و B برای مجموعه داده UK2007 و مجموعه داده DC2010، متریک AUC به ترتیب مقادیر ۰٫۸۹۳ و ۰٫۸۹۱ بدست آمده و برای DC2010 متریک NDCG، مقدار ۰٫۸۹۳ بدست آمده است که بهترین مقادیر هستند.
در کمال تعجب با مجموعه Aa با تعداد کمی ویژگی(۲۴ ویژگی) کارایی تنها ۱ درصد بدتر شده است )۰٫۸۴۱(AUC=، با استفاده همه ویژگی های مبتنی بر محتوای موجود بدون اطلاعات پیوند، کارایی مشابه آنچه بهترین گزارشات روی مجموعه داده های مورد آزمایش تا کنون ارائه داده اند بدست آمده است (۱۰۲۷۳ ویژگی و برای UK2007 متریک ۰٫۹۰۲AUC=).
در این آزمایشات مشاهده شد که ویژگی های مبتنی بر لینک کارایی را افزایش نمی دهند.
با تصویرسازی روی ۱۰۰۰۰۰ میزبان Web Spam UK2007 و ۱۹۰۰۰۰ میزبان مجموعه داده ای DC2010، مبادله بین تولید ویژگی و دقت طبقه بندی هرزنامه را مورد مطالعه قرار گرفت و مشاهده شد که ویژگی های بیشتر کارایی بیشتری را باعث می شوند، هر چند که ویژگی های مبتنی بر لینک فقط کارایی حاشیه ای را بدست می دهند وتکنیک های یادگیری ماشین بهتر از خلق ویژگی های جدید پیچیده است. مولفین موفق به کامپایل یک مجموعه ویژگی های حداقل شده که می تواند به سرعت مورد محاسبه قرار گیرد تا رهگیری هرزنامه و زمان خزش مبتنی بر یک نمونه از یک وب سایت جدید را انجام دهد ]۴۸[.
۳-۴-۳- مطالعات مبتنی بر تست اهمیت ویژگی های متفاوت در تشخیص هرزنامه:
در مطالعه ای دیگر Egele و همکاران آزمایش های جامعی برای درک اثرات ویژگی های متفاوت در رتبه بندی موتورهای جستجو انجام داده اند. آنها سیستمی را توسعه داده اند که باعث کاهش ورودی های اسپم از نتایج موتورهای جستجو به وسیله پس پردازش آنها می شود.
انتخاب ویژگی:
نخست آنها به انتخاب ویژگی ها پرداخته اند. مهندسی معکوس برای تعیین ویژگی های متناسب برای رتبه بندی به کار برده شده است. برای پی بردن به اهمیت ویژگی، تست جعبه سیاه را روی موتورهای جستجو اجرا کرده اند. به طور دقیق تر مجموعه ای امتحانی متفاوت با ترکیبات متفاوت ویژگی ها را خلق نموده و رتبه آنها مشاهده نموده اند.
براساس گزارش از کمپانی های بهینه سازی موتورهای جستجو و مطالعه کارهای مرتبط ده ویژگی مهم صفحات را انتخاب کرده اند(کلمات کلیدی در برچسب عنوان، کلمات کلیدی در بدنه، کلمات کلیدی در برچسب H₁، لینک های خروجی به سایتها با کیفیت بالا، لینک های خروجی به سایتها با کیفیت پایین، تعداد لینک های ورودی، متن لنگر لینک های ورودی شامل کلمات کلیدی، مقدار متنهای شاخص پذیر، کلمات کلیدی در مسیر فایل URL، کلمات کلیدی در نام دامنه) ]۸۶,۸۷,۸۵[.
با توجه به ویژگی ها، نخست مکان های متفاوت روی صفحه که یک عبارت جستجو می تواند ذخیره شود مورد بررسی قرار داده و ویژگی های مبتنی بر محتوا نظیر برچسب های بدنه، عنوان و سرفصل مورد بررسی قرار گرفته اند که شاخص خوبی برای اطلاعاتی که می توان بر روی آن صفحه یافت، می باشد. به علاوه ویژگی های مبتنی بر لینک نیز بیان شده اند. معمولاً تعداد لینک های ورودی به یک صفحه نمی تواند به طور مستقیم تاثیرگذار باشد (برای مثال ویژگی in–link). به همراه این ویژگی ها که مستقیماً با محتوای صفحه مرتبط نیست (نظیر کلمات کلیدی در نام دامنه) گستره وسیعی از ویژگی ها پوشش داده شده که برای محاسبه رتبه بندی کاربرد دارند.
آماده سازی صفحات تست:

فصل اول
مقدمه
1- فصل اول: مقدمه
1-1- اهمیت موضوع
ارتعاشات اجسام مختلف سالهاست که مورد تحقیق و بررسی پژوهشگران و محققان بالاخص دانشمندان علوم مکانیک، فیزیک و ریاضیات بوده و هست. شناسایی و تحلیل ارتعاشات سیستمهای مکانیکی و به دنبال آن محاسبه فرکانسها و مودهای طبیعی^[1] همواره خود را به صورت یک مسأله مهم در علم مکانیک در راستای طراحی، شناسایی عیوب و کنترل این سیستمها مطرح کرده است. از طرفی تحلیل و بررسی ارتعاشات سیستمهای پیوسته نیازمند اطلاع دقیق از هندسه، خواص فیزیکی و مکانیکی، بارگذاریها، شرایط اولیه و مرزی^[2] حاکم بر سیستم است. این درحالی است که غالباً مدل کردن این پارامترها در قالب یک مسأله ریاضی میتواند بسیار چالش برانگیز و در عین حال بسیار مؤثر و مهم باشد. لذا مدل کردن هرچه دقیقتر و واقعیتر این پارامترها کمک بسیار شایانی در راستای طراحی، کنترل و شناسایی عیوب یک سیستم تلقی میشود.
یکی از این اجزاء، تکیهگاهها^[3] هستند. اصولاً محل اتصال یک سازه به پی و یا سازه دیگر را تکیهگاه گویند. به طور کلی تکیهگاهها را میتوان به دسته های تکیهگاه مفصلی ثابت^[4]، تکیهگاه مفصلی متحرک^[5] (غلطکی)، تکیهگاه گیردار^[6] (صلب)، تکیهگاه فنری یا ارتجاعی^[7] و غیره تقسیمبندی نمود. هر کدام از تکیهگاههای مذکور دارای تعداد درجه آزادی^[8] مشخصی هستند. البته درجات آزادی مورد نظر که برای انواع تکیهگاههای مذکور تعریف شدهاند و در تحلیلها مورد استفاده قرار میگیرند، در حقیقت یک تعریف ایدآل از نوع تکیهگاهها هستند و ممکن است این تکیهگاهها در واقعیت رفتاری متفاوت داشته باشند، که این امر میتواند بر پاسخ سیستم مکانیکی تأثیرات متفاوتی داشته باشد. به همین دلیل در طراحی و تحلیل سیستمهای سازهای توجه به تکیهگاهها و اتصالات و نوع عملکرد آنها امری اجتنابناپذیر به شمار میرود. تکیهگاههای مختلف را توسط اتصالات مختلف از قبیل جوش، پرچ، پین، پیچ، رولر و غیره با ویژگیهای خاص خود در راستای ارضاء نیاز از پیش تعریف شده در سیستمهای مکانیکی متفاوتی از قبیل تیر، ورق، قاب، بال، انواع پوستهها و غیره ساخته و بکار گرفته میشوند.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ازجمله سازه های پرکاربرد در مهندسی، تیرهای یک سر درگیر^[9] (تیرهای طرهای) هستند. اصولاً به تیری طرهای گفته میشود که یک سر آن ثابت (صلب) و سر دیگر آن آزاد باشد و بتواند آزادانه حرکت کند. همانطور که میدانیم در حالت ایدآل دﺭ ﺗﻜﻴﻪﮔﺎﻩ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﻉ تیرها ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﺩﺭﺟﻪ ﺁﺯﺍﺩﻱ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺩﺭ ﻣﺤﻞ ﺗﻜﻴﻪﮔﺎﻩ ﺣﺮﻛﺖ ﺍﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﻭ ﭼﺮﺧﺸﻲ^[10] ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻳﻌﻨﻲ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎﻥ ﺍﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﻭ ﭼﺮﺧﺸﻲ ﺻﻔﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.
تیرهای طرهای در صنایع مختلفی چون صنایع نظامی، هوایی، ساختمانی و غیره کاربردهای مهمی دارند. به عنوان مثال بال هواپیما، کاوشگر نیروی اتمی، جرثقیلهای ساختمانی، پلها و غیره میتوانند یک تیر یک سر درگیر محسوب شوند. در شکل (1-1)، برخی از کاربردهای تیر طرهای به تصویر کشیده شده است.

شکل (1-1): کاربردهایی از تیرهای طرهای [1]

واضح است که تکیهگاهها در یک سیستم مکانیکی میزان اتلاف انرژی و انعطافپذیری^[11] آن سیستم را به شدت تحت تأثیر خود قرار میدهند و از آنجایی که میرایی و انعطاف یک سیستم شدیداً بر پاسخ ارتعاشی آن تأثیر میگذارد، ارائه مدلهایی که بتوانند هرچه دقیقتر و واقعیتر میزان آثار نشأت گرفته از قیود را محاسبه کنند، ضروری و اجتناب ناپذیر خواهد بود. همچنین همه مواد دارای مقدار مشخصی میرایی ساختاری^[12] هستند که این مقدار به جنس و ساختار آن ماده وابسته است و میزان این میرایی نیز بسته به جنس ماده و سیستم مورد نظر میتواند تأثیرگذار باشد [1].
1-2- هدف از انجام این پایان‌نامه و مراحل انجام آن
همانگونه که اشاره شد، تحلیل دقیق سیستمهای مکانیکی همچون تیرها نیازمند اطلاع هرچه واقعیتر از برخی پارامترها ازجمله آثار تکیهگاهی و میرایی ساختاری آن سیستم است. از طرفی یکی از مهمترین آثار ناشی از یک تکیهگاه در یک سیستم، میزان اتلاف انرژی و انعطافپذیری نشأت گرفته از آن تکیهگاه در سیستم است. طراحی، تحلیل و بررسی، فرایند کنترل و شناسایی عیوب یک سیستم مکانیکی بدون اطلاع از این پارامترها منجر به نتیجهگیریهای غیرواقعی میشود.
در پایان نامه پیش رو یک تیر یک سر درگیر و تیر دو سر درگیر که پارامترهای تکیهگاهی آنها مجهول است، در نظر گرفته میشود. واضح است که پارامترهای سفتی و میرایی تکیهگاهها در پاسخ ارتعاشی تیرهای مذکور نقش عمدهای ایفا میکنند. در این پایان نامه، هر تکیهگاه ثابت با یک پین^[13] به همراه یک فنر پیچشی خطی^[14] و یک دمپر پیچشی خطی ویسکوز^[15] مدل شده است. پین مذکور تنها اجازه حرکت حول محور عمود بر پین را دارد و بقیه جهات را ثابت میکند. در ادامه تلاش میشود تا این پارامترها با بهره گرفتن از داده های اندازه گیری کرنش^[16] و یا شتاب^[17]، تخمین زده و محاسبه شوند. داده های اندازه گیری به کمک شبیهسازی^[18] در نرم افزار انسیس^[19] فراهم میشوند. در فصلهای بعدی در خصوص این شبیهسازی و روش انجام آن توضیحات بیشتری آورده شده است. همانگونه که اشاره شد، بدست آوردن این پارامترها به روش مستقیم^[20] بسیار مشکل است و بهترین گزینه برای این امر بهره جستن از روش معکوس^[21] است. لذا استفاده از روش های معکوس که در سالهای اخیر بسیار مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، میتواند بسیار کارآمد و مناسب باشد. اصولاً یک مسأله معکوس^[22]، یک چارچوب کلی است که برای تبدیل اندازهگیریهای مشاهده شده به اطلاعات مربوط به یک شیء فیزیکی یا یک سیستمی که مورد تحقیق است، مورد استفاده قرار میگیرد. تعریف فوق، یک تعریف کوتاه و مختصری از مسأله معکوس به شمار میرود. در فصلهای بعدی به طور مفصل به توضیح در خصوص روش معکوس پرداخته خواهد شد.
فصل دوم
مروری بر مطالعات پیشین
2- فصل دوم: مروری بر مطالعات پیشین
2-1- مقدمه
در این فصل به بررسی تاریخچه تحقیقات انجام گرفته در زمینه های ارتعاشات تیرهای طرهای، استفاده از روش معکوس در حل مسائل مختلف مکانیکی، استفاده از فنر و دمپر برای مدل کردن پارامترهای مختلف و شناسایی پارامترهای اتصالات مورد استفاده در تکیهگاهها از قبیل پیچها پرداخته میشود.
2-2-تاریخچه ارتعاشات تیرها
کاربرد وسیع تیرهای طرهای در صنایع مختلف بر کسی پوشیده نیست. تاریخچهای بسیار غنی در زمینه ارتعاشات تیرها وجود دارد و در طول دهه های گذشته تحقیقات بسیاری بر روی این سازه پرکاربرد صورت گرفته است. ارورا^[23] و همکاران [1] با بهره گرفتن از روش پهنای باند نیمهتوانی^[24] ضریب میرایی ساختاری را برای تیرهای آلومینیومی، برنجی و فولادی بدست آوردند. آنالیز ارتعاشی یک تیر دوار یکی از موضوعات مهم و خاص در مهندسی مکانیک به شمار میرود. رضایی و حسن نژاد [2] معادلات تحلیلی جدیدی را برای یک تیر ترکدار با تکیهگاههای ساده ارائه دادهاند. آنها با در نظر گرفتن یک مدل غیرخطی، معادلات حرکت یک تیر ترکدار را براساس مدل اغتشاشی^[25] بدست آوردند. آنان همچنین نتایج حاصله از این معادلات را با نتایج آزمایشگاهی و عددی مقایسه کردند. لیائو لیانگ^[26] و همکاران [3] ارتعاشات آزاد و کمانش الاستیک یک تیر ساخته شده از مواد مدرج تابعی^[27] حاوی ترک لبهباز را با بهره گرفتن از تئوری تیر تیموشینکو^[28] مورد مطالعه قرار دادهاند. در این پژوهش ترک به وسیله یک فنر پیچشی بدون جرم مدل شده است. میشل و موترشید^[29] [4] روشی برای محاسبه سختی مجهول در اتصال صلب با بهره گرفتن از معادلات متشکل از یک مدل تفاضل محدود و همچنین با بهره گرفتن از توابع پاسخ اندازه گیری شده پیشنهاد دادهاند. روش ارائه شده توسط آنها میتواند برای محاسبه خطای اتصالات در مدل تفاضل محدود بکار رود. لی^[30] [5] یک روش ساده و یکپارچه برای آنالیز ارتعاشی یک تیر با تکیهگاه کلی ارائه داده است. نتیجه مهم در این مقاله این است که نه تنها همیشه میتوان جابجایی تیر را به وسیله سری فوریه بسط داد، بلکه با این کار سرعت همگرایی افزایش مییابد. جینسو و ژیانگ^[31] [6] نشان دادند که چگونه میتوان میرایی وابسته به ماده را در یک آنالیز گذرای دینامیکی در نرم افزار انسیس مشخص کرد. در این مقاله یک تیر طرهای ساده با گزینه میرایی متغیر در انسیس مدل شده است. در همین راستا پراساد و سشو^[32] [7] نتایج حاصل از آنالیز مودال آزمایشگاهی از یک تیر با جنسهای مختلف نظیر فولاد، برنج، مس و آلومینیوم را ارائه دادهاند. آنها این تیرها را به وسیله یک چکش ضربه^[33] به ارتعاش درآورند و توابع پاسخ فرکانسی را در جهت شناسایی فرکانسهای طبیعی، میرایی و شکل مودها بدست آورند.
2-3-تاریخچه تحلیل معکوس
نخستین بار در سال 1923 در تحقیقاتی که توسط هادمارد^[34] صورت گرفت به مفهوم بدنهادگی^[35] و نبود جواب یکتا در بسیاری از مسائل معکوس اشاره شد [8]. اما از چند دهه پیش تعریف و تحلیل مسائل معکوس در رشته های مختلف مهندسی و غیرمهندسی آغاز گردیده است و هم اکنون نیز تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. در ابتدا، مسائل معکوس در حوزه انتقال حرارت مورد توجه بوده و پس از آن به حوزه های دیگر علمی و مهندسی نیز گسترش یافت.
مسائل معکوس در انتشار موج یکی از اولین مسائل معکوس در مهندسی مکانیک به شمار میرود [9]. لیو و هان^[36] [10] در کتاب خود مفصلاً به بحث درباره رویکردهایی برای فرمولبندی^[37] مسائل معکوس، فرآیندهای تحلیل معکوس و تکنیکهای عددی پرداختهاند. بسیاری از مسائل معکوس مهندسی با بهره گرفتن از تکنیکهای مذکور در این کتاب فرمولبندی و پیشنهاد شدهاند و بسیاری از موضوعات مهم مربوط به مسائل معکوس با بهره گرفتن از مثالهای ساده، شرح داده شدهاند. در این کتاب همچنین روشهایی برای کار کردن با چنین موضوعاتی ارائه شده است. محققان و پژوهشگران با بهره گرفتن از این روشها به حل مسائل معکوس در حوزه مهندسی مکانیک پرداختهاند و میپردازند. در اینجا به تعدادی از مطالعات و پژوهشهایی که صورت گرفته است، میپردازیم:
2-3-1-شناسایی معکوس بارهای ضربهای
از نخستین بررسیهای انجام گرفته در زمینه تخمین بارهای دینامیکی میتوان به مقاله گودیر^[38] و همکاران [11] اشاره کرد. در این مقاله توزیع زمانی نیروی عمودی وارد به یک نیمصفحه با بهره گرفتن از یک معادله انتگرالی که از پاسخ سازه در نقاطی دور از محل اعمال نیرو استفاده میکرد، بدست آمده است. در سلسله مقالاتی که توسط دویل^[39] [14-12] ارائه شده است، ضربه عرضی وارد به تیرها و ورق شناسایی شده است. وی در آزمایشات خود از کرنشسنج^[40] برای خواندن پاسخ در نقاط تعیین شده استفاده کرده است. هلندسورث و بازبی^[41] [15] شتاب تیر یک سر گیردار را در بازه زمانی 40 میکروثانیه اندازه گیری کرده سپس با بهره گرفتن از سرعت در الگوریتم معکوس، ضربه وارد به تیر را محاسبه کردند. اینو^[42] و همکاران [16] مقدار و جهت ضربه اعمالی بر یک تیر با تکیهگاه ساده را در فضای سه بعدی محاسبه کردند، کمیت اندازه گیری شده در این بررسی، کرنش بوده است. زارع و همتیان [17] بارهای اعمالی به یک ورق کامپوزیتی را با بهره گرفتن از مقادیر کرنش افقی به عنوان کمیت اندازه گیری محاسبه نمودند. همتیان و همکاران [18] همین مسأله را در حالت غیرخطی نیز تحلیل کردند. کاظمی و همتیان [19] یک روش معکوس برای شناسایی مکان و توزیع زمانی یک تک نیروی ضربهای الاستیک را براساس پاسخهای سازهای زمانمند، ارائه دادهاند.
2-3-2-شناسایی معکوس ثابتهای مواد
میگنوگنا^[43]  با بهره گرفتن از سرعت امواج ماوراصوت به عنوان داده های رفتار سازه، به محاسبه ثوابت الاستیک بسیاری از کامپوزیتهای ناهمسانگرد پرداختهاند. سوارس^[44] و همکاران [22] یک تکنیک برای پیشبینی خواص مکانیکی ورقهای کامپوزیتی با بهره گرفتن از فرکانسهای ویژه، پاسخ محاسبات مقادیر ویژه عددی، تحلیل حساسیت^[45] و بهینه سازی ارائه دادهاند. برخی از محققان از روش معکوس مبتنی بر روش المان محدود و اندازهگیریهای استاتیکی و یا اندازهگیریهای دینامیکی برای شناسایی ثوابت الاستیکی استفاده کردهاند. برخی دیگر از محققان نیز از روش المان مرزی برای شناسایی ثوابت مواد بهره گرفتهاند [29-27]. همتیان و همکاران [30] یک تکنیک معکوس مبتنی بر روش المان مرزی و آزمایشات الاستواستاتیک برای شناسایی ثوابت الاستیکی مواد دو بعدی اورتوتروپیک و ناهمسانگرد کلی ارائه دادهاند.
2-3-3-مسائل شناسایی ترک و عیوب
شناسایی ترک و عیوب یک دسته مهم از مسائل معکوس با اهمیت کاربردی آشکار است. در طول سه دهه گذشته شناسایی ترک در ماشینها و قطعات سازهای مورد توجه فراوان قرار گرفته است. لیو و لام^[46] [31] و لام و همکاران [32] از روش المان نواری برای مشخص نمودن ترکهای عمودی و افقی در لمینیتهای ناهمسانگرد استفاده کردهاند. لاو و لو^[47] [33] یک روش حوزه زمانی^[48] که در آن پارامترهای یک ترک در یک عضو سازهای به وسیله اندازهگیریهای کرنش و جابجایی بدست آمده است، پیشنهاد دادهاند. در تحقیق آنها، ترک به عنوان یک ترک باز گسسته که به لحاظ ریاضی به وسیله تابع دلتای دیراک^[49] مدل شده است، لحاظ گردیده است. آنان در تحلیل معکوس خود از روش بهینه سازی همراه با هموارسازی برای شناسایی ترکها استفاده کردهاند. لهله و مایتی^[50] [34] به هر دو روش مستقیم و معکوس به حل یک تیر تیموشینکو با مقطع عرضی مستطیلی و با یک ترک باز پرداختهاند. تیر مذکور تنها از طرف یکی از سطوح متقارن ارتعاش میکند. آنها همچنین ترک را با یک فنر پیچشی مدل کردهاند. لیو و چن^[51] [37-35] نیز چندین تکنیک معکوس محاسباتی برای یافتن عیوب در سازه های ساندویچی ارائه دادهاند.
2-4-تاریخچه کاربرد فنرها و دمپرها
محققان زیادی از فنر برای مدل کردن پارامترهای مختلف بهره جستهاند. در برخی از موارد برای شناسایی وجود ترک و میزان تأثیری که ترک در کاهش سفتی یک تیر دارد، ترک به عنوان یک فنر پیچشی خطی بدون جرم مدل شده است [38]. ژو^[52] و همکاران [39] براساس تئوری مکانیک شکست و به صورت تحلیلی مقدار ثابت فنر خطی معادل را با طول ترک در تیر مرتبط کردهاند. هیستی و اشپرینگر^[53] [40]، یک المان تیر را برای استفاده در کدهای المان محدود توسعه دادهاند. ترک به عنوان یک فنر خطی برای ارتعاشات محوری و به عنوان یک فنر پیچشی برای ارتعاشات خمشی تیر شبیهسازی شده است. این مدل برای تیرها با تکیهگاه ساده ، تیرهای طرهای [43] و تیرهای دو سر آزاد [44] نیز بکار رفته است. نارکیس^[54] [41] با بهره گرفتن از تحلیل معکوس به شناسایی ترک در تیرهای یکنواخت با تکیهگاههای ساده تحت ارتعاشات خمشی و محوری پرداخته است. وی از دو فرکانس طبیعی اول تیر استفاده کرده است. لی و ان جی^[55] [42] با بهره گرفتن از اندازه گیری شکل مودها و فرکانسهای طبیعی یک تیری که دارای ترک عرضی است، با بهره گرفتن از روش ریلی-ریتز^[56] به شناسایی ترک پرداخته است. در مدل آنها تیر به دو قسمتی که توسط یک فنر پیچشی متصل هستند، تقسیم شده است. بامنیوس و تروچیدس^[57] [43] به بررسی تأثیر ترک عرضی سطحی بر رفتار دینامیکی تیرهای طرهای پرداختهاند. آنها با توجه به نتایج تحلیلی و تجربی خود، یک ارتباطی را بین تغییر در فرکانسهای طبیعی و امپدانس مکانیکی^[58] تحت اثر محل و اندازه ترک برای ارتعاشات موجی فراهم آوردهاند. بولتزار^[59] و همکاران [44] فرآیندی را برای شناسایی محل ترک در تیرهای یکنواخت دو سر آزاد^[60] تحت ارتعاشات موجی^[61] ارائه دادهاند. شکاف عرضی تیر با یک فنر خطی معادل که دو قسمت تیر را به هم وصل میکند، مدل شده است. آنها با بهره گرفتن از تغییر در فرکانسهای طبیعی تیر و با کمک روش معکوس به شناسایی ترک پرداختهاند. لهله و مایتی [34] نیز وجود ترک را به وسیله یک فنر پیچشی در تیر ترک دار اویلر برنولی^[62] مدل کردهاند. لویا^[63] و همکاران [45] فرکانسهای طبیعی برای ارتعاشات خمشی^[64] تیرهای ترکدار تیموشینکو^[65] با تکیهگاههای ساده را بدست آوردهاند. آنان تیر را با دو قطعه که به وسیله دو فنر بدون جرم که یکی از آنها فنر کششی^[66] و دیگری فنر پیچشی است، مدل کردهاند.
برخی از محققان نیز از فنر برای مدل کردن تکیهگاهها و اتصالات بهره جستهاند. سیلوا^[67] و همکاران [46]، با بهره گرفتن از فنر و با بکارگیری آن در تکیهگاه روتور به ارائه یک مدل صحیح از خواص آن پرداختهاند. آنها برای این هدف، شفت دوار را با یک تیر با تکیهگاه الاستیک (تکیهگاهی که در آن فنر بکار رفته است) که در راستای طول آن تعداد محدودی جرم متمرکز قرار دارد، مدل کردهاند. آنها در مقاله خود با مقایسه کردن نتایج تجربی و مدل پیشنهادی خود، به این نتیجه رسیدهاند که استفاده از سختی الاستیک پیچشی برای مدل کردن رفتار دینامیکی تکیهگاه بسیار مناسب و دقیق است. آنها همچنین داده های خود را از فرکانسها و مودهای طبیعی تشکیل دادهاند. دروسا^[68] و همکاران [47] رفتار تکیهگاههای تیر در برابر چرخش و حرکت انتقالی را به صورت الاستیک مدل کردهاند. بنابراین این مدل میتواند تمامی شرایط تکیهگاهی رایج یک تیر را نیز پوشش دهد.
استفاده از فنر-دمپر برای مدل کردن برخی پارامترها نیز رایج است. همانطور که میدانیم بسیاری از سازه های مکانیکی از سازه های کوچکتر که به وسیله اتصالاتی چون پیچ به یکدیگر متصل شدهاند، تشکیل شدهاند. در بسیاری از تحقیقات خواص سفتی و میرایی این اتصالات نادیده گرفته شدهاند. این در حالی است که برای داشتن یک تحلیل دینامیکی دقیق، ابتدا بایستی خواص اتصالات شناسایی شوند. یوشیمورا^[69]  یک سری از پیشنهادات تجربی برای اندازه گیری پارامترهای دینامیکی و مقادیر سفتی و میرایی اتصالات ساخته شده از پیچها و جوشها و همچنین اتصالات بکار رفته در ابزارها و ماشینهای مکانیکی ارائه داده است. پارامترهای مودال اندازه گیری شده نیز در تعدادی از تحقیقات پیشین برای شناسایی پارامترهای سازهای اتصالات مورد استفاده قرار گرفته است . برای مثال، اینامورا و ساتا^[70] [52] روندی را برای شناسایی پارامترهای سازهای اتصالات با بهره گرفتن از تمامی مقادیر ویژه و شکل مودها ارائه دادهاند. یوان و وو^[71] [53] و کیم^[72] و همکارانش [54] با بهره گرفتن از یک مدل المان محدود فشرده شده^[73] و برخی از شکل مودها به شناسایی خواص سفتی و میرایی اتصالات پرداختهاند. این روشها نیازمند پارامترهای مودال دقیق هستند. این در حالی است که اندازه گیری این پارامترها مخصوصاً در مواردی که میرایی بالایی وجود داشته باشد، بسیار مشکل است. برای غلبه بر این مشکل بسیاری از محققین، توابع پاسخ فرکانسی را برای محاسبه پارامترهای اتصالات پیشنهاد دادهاند . ابراهیم و پتیت^[74] [57] به طور مفصل به مرور تاریخچه مربوط به استفاده و مدل کردن اتصالاتی همچون پیچ پرداختهاند. آنها در مقاله خود به مرور مدلهایی که برای مدل کردن اتصالات شامل پیچها و دیگر اتصالات مورد استفاده و تحلیل قرار گرفته است، پرداختهاند. در این مقاله به طور مفصل به تحقیقات انجام شده در زمینه مدل کردن پارامترهای اتصالات (سفتی و میرایی) اشاره شده است.
یک تحلیل و طراحی مناسب از سیستمهای سازهای به دو عامل صلب بودن اتصالات و ایدآل بودن آنها وابسته است. اما واضح است که ساختن اتصالات ایدآل ممکن نیست و یا بسیار مشکل است. در نتیجه اتصالات موجود نمیتوانند در عمل رفتار اتصالات ایدآل را ارائه دهند . بنابراین شناسایی خواص اتصالات و تکیهگاهها یک امر مهم و ضروری برای پیشبینی پارامترهای دینامیکی سیستمهای مکانیکی از قبیل ابزارها و ماشینهای دینامیکی ، سازه های فضایی و بسیاری از سیستمهای سازهای دیگر به شمار میرود.
گوئل^[75] [63] ارتعاشات عرضی تیرهای مخروطی خطی^[76] که در هر دو تکیهگاه آن فنر پیچشی قرار دارد را بررسی کرده است. وی نتایج را برای سه فرکانس اول با مقادیر نسبی سفتی مختلف (نسبت سفتی فنر به سفتی تیر) و نسبتهای مخروطی^[77] مختلف ارائه داده است. وی همچنین ارتعاشات یک تیر با یک جرم اضافی که در یک نقطه دلخواه قرار دارد و تکیهگاههای آن با فنر پیچشی مدل شده است را با بهره گرفتن از تبدیل لاپلاس^[78] بررسی نموده است [64]. ساتو^[79] [65] تأثیر نیروی محوری را بر ارتعاشات عرضی و کمانش^[80] تیرهای مخروطی خطی که در هر دو تکیهگاه آن فنر پیچشی قرار دارد را بررسی کرده است. جونز^[81] و همکاران [66] به تحلیل قابها با اتصالات نیمهصلب^[82] پرداختهاند. آنها همچنین به بررسی داده های تجربی در دسترس بر روی اتصالات نیمهصلب و روشهایی برای مدل کردن اینگونه اتصالات نیز پرداختهاند. مدل فنر معادل برای توصیف رفتار این تکیهگاهها در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است. در ده های اخیر نیز محققین زیادی از فنر برای مدل کردن تکیهگاه تیرها با مقاطع مختلف استفاده کردهاند [72-67].

مزیت مشهود

۷۴۸/۰

مزیت مرکب

۷۷۳/۰

مزیت پایدار

۷۴۷/۰

مزیت پویا

۷۷۳/۰

مزیت متجانس

۷۹۳/۰

پایایی کل

۸۴۴/۰

جامعه آماری
نخستین گام در فرایند گرد آوری داده‌ها، تعریف جامعه آماری آن می باشد. یک جامعه آماری عبارت است از مجموعه ای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک می‌باشند. معمولاً در هر پژوهش، جامعه مورد بررسی یک جامعه آماری است که پژوهشگر مایل است درباره صفت (صفات)متغیرواحدهای آن به مطالعه بپردازد. جامعه آماری در واقع، جامعه ای است که عملاً زیر پوشش بررسی قرار گرفته و یافته‌های تحقیق، قابل تعمیم به آن می‌باشد(سرمد و همکاران، ۱۳۸۵، ۸۳).
در این پایان نامه، جامعه آماری کارمندان شرکت جهان فولاد شهر کرمانشاه است.
۳-۶- روش نمونه گیری
نمونه گروه کوچکی از جامعه است که برای مشاهده و تجزیه و تحلیل انتخاب شده است. معمولاً در مسایل مختلف تحقیق، مطالعه درباره تمام جزئیات جامعه از توان محقق خارج است و در صورتی که بتوان با مطالعه تعداد محدودی از افراد یک جامعه، اطلاعات مورد نیاز کافی راجع به همه افراد و جامعه بدست آورد، ضرورتی ندارد که همه افراد جامعه مورد مطالعه قرار گیرند.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در این تحقیق برای تعیین حجم نمونه از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده کرده ایم.
در روش نمونه گیری تصادفی ساده ابتدا با بهره گرفتن از یک نمونه مقدماتی میانگین و واریانس را محاسبه می کنیم. سپس با بهره گرفتن از فرمول کوکران به محاسبه حجم نمونه می پردازیم.
۳-۷- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده می­ شود. با بهره گرفتن از آمار توصیفی به بیان جداول توصیفی و رسم نمودارها می پردازیم. برای آزمون فرضیات تحقیق از آمار استنباطی استفاده می کنیم. برای آزمون فرضیات ابتدا با بهره گرفتن از آزمون کلموگروف اسمیرنوف فرض نرمال بودن متغیرها را بررسی می کنیم، سپس با توجه به نرمال بودن توزیع متغیر وابسته با بهره گرفتن از رگرسیون خطی ساده رابطه میان متغیرهای مستقل و متغیر وابسته را بررسی می کنیم. چون در مدل مفهومی ارائه شده بیش از یک متغیر وابسته دارد با بهره گرفتن از نرم افزار آموس مدل را طراحی کرده و با در نظر گرفتن معیارهای مناسبت مدل، با تحلیل اکتشافی بهترین و مناسب ترین مدل را استخراج کرده و پیشنهاد می دهیم.
در ادامه به معرفی مدل ها و آزمونهای مورد نیاز می پردازیم.
۳-۷-۱- رگرسیون خطی
رگرسیون روش آماری است که به بررسی ارتباط دو یا چند متغیر می ­پردازد کهبا استفاده از آن می توان یک متغیر را بر اساسیک یا چند متغیر دیـگر پیش بـینی نمود. حال در صورتیکه یک متغیر مستقل داشته باشیم با مدل رگرسیون خطی ساده و در صورتیکه بیش از یک متغیر متغیر مستقل داشته باشیم با مدل رگرسیون چندگانه مواجه می شویم.
الف) رگرسیونساده
فرض کنید Xیک متغیر مستقل،Y یک متغیر وابستهو e متغیر خطا باشد. معادله خط رگرسیون به صورت:

است که در آن پارامتر  نشان دهنده عرض از مبدا خط رگرسیونی و پارامتر  نشان دهنده شیب خط است. در مدل رگرسیونی خطی ساده متغیر مستقل تحت کنترل است و تصادفی نیست در صورتی که متغیر وابسته تصادفی است. با بهره گرفتن از تحلیل رگرسیون می توانیم فرض وجود ارتباط بین دو متغیر مستقل و وابسته را آزمون کنیم. به منظور آزمون کردن فرض
“  : مدل رگرسیون خطیبرازش داده شده،معنی دار نیست “
در برابر فرض
“  : مدل رگرسیون خطی برازش داده شده، معنی دار است “
از جدول تجزیه واریانس استفاده می کنیم که به صورت زیر می باشد.

منبع تغییرات

مجموع مربعات

در رابطه فوق، مختصاتی می باشد که خواص مکانیکی در جهت آن تغییر می کند.
۱-۲-۴-۲ مدل نمائی^[۳۳]
مدل غیر خطی برای توزیع خواص مکانیکی می باشد و به صورت نمائی در نظر گرفته

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

می شود[].

(۱-۵)

از این مدل در تحقیق حاضر برای مدل سازی توزیع خواص مکانیکی در جهت ضخامت استفاده شده است، که در مورد پارامتر های و بعدا توضیح داده خواهد شد.
۱-۲-۴-۳ مدل توانی^[۳۴]
مدل غیر خطی برای توزیع خواص مکانیکی می باشد و به صورت زیر در نظر گرفته می شود[]:

(۱-۶)

که در این رابطه، اندازه ی ماده در جهت میباشد و پارامتر اندیس توانی است.
۱-۳ تئوری تنش کوپل یا گرادیان کرنش الاستیسیته
۱-۳-۱ مقدمه
نتایج تحقیقات آزمایشگاهی نشان داده اند که وقتی ابعاد هندسه ی مورد مطالعه در مقیاس میکرو باشد، تئوری کلاسیک الاستیسیته قادر به پیش بینی رفتار الاستیک مواد نمی باشد. اثرات مربوط به اندازه در رفتار تغییر شکل تیرهای در مقیاس میکرو به طور تجربی در فلزات و پلیمرها مشاهده شده است. فلک^[۳۵] وهمکاران[] دریافتند که وقتی قطر سیمها از ۱۷۰ میکرو متر به ۱۲ میکرو متر کاهش می یابد، استحکام برشی با ضریب ۳ افزایش می یابد. در تست خمشی در ابعاد میکرو برای تیرهای اُپوکسی پلیمری لام ^[۳۶] و همکاران[] گزارش دادند که وقتی ضخامت تیر از ۱۱۵ میکرو متر به ۲۰ میکرو متر کاهش می یابد صلبیت خمشی حدود ۴/۲ برابر بزرگتر می شود. این عدم توانایی در پیش بینی رفتار مواد ناشی از این است که تئوری کلاسیک الاستیسیته قادر به مدل سازی رفتار مواد در مقیاس میکرو نمی باشد. تئوری تنش کوپل با وارد کردن پارامتر جدیدی به نام طول مشخصه ماده (که مربوط به ساختار شبکه بلوری ماده می شود) به عنوان یکی از خصوصیات ماده (علاوه بر ضرایب لامه) در معادلات ساختاری، اقدام به در نظر گرفتن اثرات ساختار ماده در مقیاس میکرو بر روی رفتار مواد می کند. در این تئوری تابع چگالی انرژی کرنش ماده علاوه بر کرنش تابعی از گرادیان کرنش نیز در نظر گرفته می شود که منجر به وارد شدن چهار طول مشخصه ماده در معادلات ساختاری می شود.
۱-۳-۲ تاریخچه تئوری تنش کوپل
همانطور که اشاره شد وقتی پارامترای طول مشخصه ی ماده و ابعاد ماده با هم قابل مقایسه باشند، تئوری محیط پیوسته ی کلاسیک نمیتواند رفتار ماده را پیش بینی کند. اگرچه ایده ی اصلی وارد کردن مشتقات کرنش در رابطه انرژی کرنش برای اولین بار توسط Bernouli و Euler ارائه شده است ولی برای مدت زیادی رابطه ارائه شده توسط آنها مورد توجه محققان قرار نگرفت. برادران کوسرات^[۳۷] [] در سال ۱۹۰۹ برای اولین بار فرمولاسیونی برای تاثیر گرادیان کرنش در روابط الاستیسیته را ارائه کرده و مفهوم تنش کوپلی را بیان کردند. آنها در بیان رفتار مواد اقدام به در نظر گرفتن شش درجه آزادی (سه درجه آزادی جابجایی و سه درجه آزادی دورانی) در هر نقطه از جسم کردند. در تئوری ارائه شده توسط آنها علاوه بر تنشهای کوشی، تنشهای کوپلی نیز در معادلات حرکت وجود دارد. همچنین تانسور تنش در تئوری Cosserat متقارن نیست در حالیکه برای تئوری کلاسیک الاستیسته تانسور تنش متقارن است. توپین^[۳۸] [] به ارائه ی معادلات ساختاری در تئوری محیط پیوسته ی کوسرات برای تغییر شکلهای کوچک پرداخت. میندلین^[۳۹] و تیرستن^[۴۰] [] به ارائه ی فرمولاسیون محیط پیوسته ی کوسرات برای تغییر شکلهای کوچک و بزرگ پرداختند. این تئوریهای ارائه شده دارای ۴ ثابت ماده برای بررسی مواد الاستیک ایزوتروپیک می باشد.
Lam و همکارانش [] تئوری تنش کوپل را با در نظر گرفتن گرادیانهای کرنش، گرادیان چرخش و همچنین گرادیان کشیدگی انحرافی اصلاح کردند. اینگونه یک معادله ی اضافی برای تعادل تنشهای مراتب بالاتر به معادلات تعادل نیرویی وممانی اضافه شد. آنها معادلات تعادل را در حالت کلی با در نظر گرفتن شرایط مرزی تیرهای دو سر مفصل و یک سر گیر دار برای بارگذاریهای خمشی ارائه کردند.
فصل دوم

مروری بر کارهای انجام شده

۲-۱ مطالعه اثر تغییرات دمائی در سیستمهای میکروالکترومکانیکی

با کاهش اندازه ترکیبات و با افزایش پیچیدگی آنها، دمای وسیله افزایش می یابد. به علاوه در سیستمهای MEMS حرکتهای مکانیکی داخل بسته نیز گاهی می تواند باعث تولید گرمای قابل ملاحظه ای در طول عملیات گردد. برخی کاربردهای خاص نیازمند استفاده از MEMS در محیطهای با دمای بالا هستند. بنابراین اهمیت رفتار دما بالای لایه های نازک به طور فزاینده ای افزایش می یابد و آگاهی راجع به خواص مکانیکی مواد در هر دو دمای اتاق و دمای بالا برای طراحی موفق و پیشرفت MEMS ضروری است. در مواردی که تغییرات دمائی حساس است، مثلا در شرایط فضانوردی و ارتباطات ماهواره ای، تاثیر دما در ساخت وسیله MEMS و همچنین در طول پروسه بسته بندی جزء اصلی ترین دغدغه ها محسوب می شود. لفنتان^[۴۱] و همکارانش روی تاثیر دما بر تسریع ولتاژ pull-in میکروسوئیچها تحقیقاتی انجام داده اند. در واقع تغییر محسوس درجه حرارت از دمای اتاق، ولتاژ
pull-in را از رنج قابل قبول خارج می سازد. این خاصیت نیاز به شناسائی سازه هائی را که قادر به کاهش حساسیت سیستم در برابر نوسانات دمائی با حفظ رنج قابل قبول ولتاژ تحریک هستند، روشن می سازد. علاوه بر تغییرات دمای محیط، تغییر دمای ناشی از اتلاف انرژی نیز به همان میزان بر قابلیت اعتماد سوئیچها تاثیر دارد.
یانگ ژو^[۴۲] و همکارانش تاثیر دما را روی عملکرد میکروسوئیچهای خازنی با فرکانس رادیوئی مطالعه کرده اند. این کار با بهره گرفتن از مدل محرک صفحه موازی یک بعدی، مدل تقسیم شده دو بعدی، و مدلسازی المان محدود سه بعدی انجام گرفته و نشان داده شده که افزایش دما باعث ایجاد تنش در غشاء میکروسوئیچ شده که سختی سیستم را از بین برده و در نتیجه شکست آن را موجب می شود.
رفتار مکانیکی وابسته به دما و اندازه مربوط به لایه های نازک به طور گسترده در ده سال گذشته مورد مطالعه قرار گرفته است. از جمله محققین در این زمینه عبارتند از: فلک^[۴۳] و هاچینسون^[۴۴] در سال ۱۹۹۳ []، کلورینگا^[۴۵] و همکارانش در سال ۱۹۹۷ []، امری^[۴۶] و همکارانش درسال ۱۹۹۷ []، عمر سو لنگ^[۴۷] در سال ۲۰۰۱ []، اسپینوسا^[۴۸] و همکارانش در سال ۲۰۰۳ []، امری و پویرک در سال ۲۰۰۳ [].
۲-۲ مطالعه اثر نیروهای الکترواستاتیکی در سیستمهای میکروالکترومکانیکی
میکرو تیرهای با تحریک ولتاژی به طور گسترده در بسیاری از دستگاه های MEMS مانند میکرو سوئیچ های خازنی و میکرو سنسورهای نوسانی استفاده می شود. میکرو ساختار بین نیروی جذب الکترواستاتیک و نیروی بازگرداننده مکانیکی (الاستیک) بالانس می شود، هر دو نیروهای الکترواستاتیک و الاستیک بازگرداننده با افزایش ولتاژ الکترواستاتیک افزایش می یابند. هنگامی که ولتاژ به مقدار بحرانی می رسد، ناپایداری pull-in اتفاق می افتد، نقطه ای که نیروی بازگرداننده الاستیک دیگر نمی تواند نیروی الکترواستاتیک را بالانس کند. افزایش بیشتر ولتاژ سبب خواهد شد ساختار پرش ناگهانی داشته باشد که باعث فروپاشی ساختار می شود. ناپایداری pull-in یک رفتار ضربه مانند ناگهانی است و آن نوعی ناپایداری دوشاخگی گره زینی است [] در میکرو آینه ها [] و میکرو نوسانگرها [] طراح برای رسیدن به حرکات با ثبات از این ناپایداری ها جلوگیری می کند، در حالی که در کاربردهای سوئیچینگ [] طراح این اثر را برای بهینه سازی عملکرد دستگاه بکار می گیرد.
مدلهای بسیاری برای مطالعه پدیده pull-in و رفتار استاتیکی و دینامیکی میکروتیرهای تحت تحریک الکترواستاتیکی ارائه گردیده است. یونیس^[۴۹]، عبدالرحمن^[۵۰] و نایفه^[۵۱] ارزیابی ارزشمندی در این زمینه انجام داده اند که خلاصه آن به این شرح است []:
یونیس و همکارانش در سال ۲۰۰۲ و همچنین عبدالرحمن و همکارانش نیز در سال ۲۰۰۲ یک مدل غیرخطی برای میکروتیری که در معرض نیروی الکترواستاتیکی قرار داشت ارائه دادند، و مساله مقدار مرزی را که توصیف کننده خیز استاتیکی میکروتیر تحت نیروی الکترواستاتیکی DC بود با روش عددی حل کردند. به روش عددی مشابه، مساله مقدار ویژه که توصیف کننده ارتعاش میکروتیر حول نقطه تعادلش به ازای فرکانسهای طبیعی آن بود نیز حل شد. این نتایج نشان دادند که با تنظیم نسبت عرض فاصله هوائی به ضخامت میکروتیر می توان دامنه رابطه خطی بین اختلاف ولتاژ DC و فرکانس طبیعی اصلی را گسترش داد.
یونیس و نایفه در سال ۲۰۰۳ تحقیقات یونیس و عبدالرحمن در سال ۲۰۰۲ را با بررسی واکنش میکروتیر به بار الکتریکی مرکب از DC و AC تداوم و گسترش دادند. با اعمال یک روش انحرافی برای معادله کلی حرکت میکروتیر و شرایط مرزی آن، موفق به بدست آوردن تقریبی واکنش میکروتیر نسبت به تحریک اولیه شدند. آنها معادلات توصیف کننده فرکانس تشدید غیرخطی، دامنه راه حلهای پریودیک و پایداری این راه حلها را بدست آوردند. نتایج آنها گویای این بود که افزایش نیروی محوری باعث بهبود ویژگیهای خطی فرکانس تشدید می شود، در حالیکه افزایش کشش صفحه میانی اثر معکوس دارد. بعلاوه، بار الکترواستاتیکی DC از نظر کیفی و کمی بر طبیعت منحنی های فرکانس-واکنش در نتیجه رفتار سختی و یا نرمی اثر می گذارد.
عبدالرحمن و نایفه در سال ۲۰۰۳، رفتار و واکنش میکروتیر الکترواستاتیکی را تحت تاثیر تحریکات فوق همساز^[۵۲] و زیر همساز^[۵۳] بررسی کردند. آنها از مقیاس چندگانه برای به دست آوردن معادله دیفرانسیلی غیرخطی مرتبه اول برای توصیف دامنه و شکل واکنش و پایداری آن استفاده کردند. آنها منحنی های فرکانس-واکنش و نیرو-واکنش را ارائه دادند. این مدل عبدالرحمن و نایفه فقط در بارگذاری کوچک AC کاربرد دارد. یونیس و عبدالرحمن و همکارانشان در سال ۲۰۰۳ یک روش کاهش مرتبه برای شبیه سازی رفتار استاتیکی و دینامیکی میکروتیرهای تحت بارگذاری الکتریکی با حرکتهای کوچک و بزرگ به کار بردند. این مدل از تعدادی اندک از شکلهای مدهای یک تیر افقی به عنوان توابع پایه ای در روش گالرکین استفاده می کند، و بنابراین این روش، پیچیدگی شبیه سازی و همچنین زمان محاسبه را به طور قابل ملاحظه ای کاهش می دهد. برخلاف مدل یونیس و عبدالرحمن در سال ۲۰۰۲، مدل کاهش مرتبه با نزدیک شدن به ناپایداری pull-in قوت بیشتری می یابد. بنابراین یونیس و عبدالرحمن با جدیت بیشتری به مطالعه رفتار استاتیکی میکروتیر توسط این مدل پرداختند. آنها خیز استاتیکی را در هر ولتاژ DC محاسبه کردند و دو گونه راه حل بدست آوردند: راه حل بزرگتر ناپایدار و کوچکتر پایدار بود. با افزایش ولتاژ DC این دو راه حل به یکدیگر نزدیک می شدند و همدیگر را در یک نقطه زینی تخریب میکردند، این نقطه همان ولتاژ pull-in بود. آنها دریافتند که خیز pull-in تقریبا ۵۷% فاصله هوائی خازن است که مشخصا بیشتر از مقدار گزارش شده در تئوری های خطی که ۳۳% این مقدار است، می باشد. در نهایت آنها از این مدل برای شبیه سازی رفتار دینامیکی یک سوئیچ MEMS استفاده کرده و زمان pull-in آنرا محاسبه کردند. در حالیکه مدل یونیس و نایفه درک بهتری از پدیده ناپایداری pull-in را به دست داده بود اما بر تحلیل استاتیکی استوار بود. با توجه به اینکه رفتار این سیستمهای MEMS غیر خطی است، امکان ناپایداری دینامیکی (pull-in دینامیکی) بسیار بالاست که می تواند به شکل خطرناک زیر ولتاژ pull-in استاتیکی رخ دهد. در هر حال مطالعات اندکی در خصوص پدیده pull-in دینامیکی در اثر سایر انواع بارگذاری دینامیکی انجام گرفته است. انانتاسورش^[۵۴] و همکارانش [] در سال ۱۹۹۶ و کرایلو^[۵۵] و همکارانش [] در سال ۲۰۰۳ پدیده

آقانجفی به همراه برادر کوچک خود آقانورالله به تهران رفت. (صفایی،۱۳۸۱: ۵۲۶) در تهران آقانجفی هنگام نماز ظهر به مسجد «ملا عزیزالله» که در مرکز شهر قرار داشت رفت و بعد از نماز سخنرانی کرد و غیر مستقیم از شاه بد گفت و حتی به شاه دعا نکرد و از منبر پایین آمد. (اعتمادالسلطنه،۱۳۶۸،ج۲: ۶۹۷) در این مدت ناصرالدین‌شاه چندین بار آقانجفی را احضار و نصیحت کرد و به وی یادآور شد که ایجاد آشوب و تشنج اصلاً به صلاح کشور و مردم نیست. (صفایی،۱۳۸۱: ۵۲۶) البته آقانجفی در مقابل اعتراض و انتقاد شاه از عملکردش، کاغذی که اسامی عده ای دیگر از بابیان بود را درآورد و گفت: «حکم قتل آن ها را صادر کرده ام تا دولت چه اقدامی کند» (جعفری،۱۳۹۰: ۱۵۲)
یحیی دولت‌آبادی می نویسد که آقانجفی از این قضیه‌ی احضار به تهران اصلاً ناراحت نیست چرا که این قضیه باعث شهرت او شد و «به علت ‌آنکه شخص عیاشی است و در تهران اسباب این کار برای او فراهم‌تر می‌باشد و هر از گاهی دوست دارد مدتی در تهران باشد.» (دولت‌آبادی،۱۳۷۱،ج۱: ۳۲۴)

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

اقامت آقانجفی تا اوایل ذی‌قعده ۱۳۰۷ ﻫ . ق. طول کشید. بسیاری انتظار داشتند که با تبعید آقانجفی به تهران، حکومت شاهزاده هم پایان بیابد، اما با کمال تعجب متوجه شدند که خود شاهزاده در تهران واسطه‌ی بازگشت آقانجفی شده و هر دو برادر وار، به اصفهان باز گشتند. (صفایی،۱۳۵۷،ش۳۰: ۱۹) هرچند حس رقابت بین دو قدرت اصفهان همیشه وجود داشت: «حرص ملاکی در اینوقت بیش از پیش دیده می شود در هر طبقه ای مخصوصاً در طبقه‌ی روحانی نما و در اعیان و تجار هویداست و می توان گفت این حرص در این سال ها در عمامه بسر ها در وجود شیخ محمدتقی نجفی بوده است و در کلاه بسر ها در وجود مسعودمیرزا ظل‌السلطان قجر که بعد از آن دو نفر در اولاد آن ها به همان شدت باقی مانده است و چون املاک آن ها بالا دست است نسبت به رودخانه زاینده رود از بابت آب به پایین دستان انواع ستمگری را روا می دارند و بواسطه‌ی قدرتی که‌یافته اند و یا بواسطه‌ی بی حسی مردم معارض برای خود نمی بینند» (دولت‌آبادی،۱۳۷۱،ج ۴: ۱۱۳)
۳-۳-از اعطای امتیاز رژی ۱۳۰۷ تا آغاز مشروطیت ۱۳۲۴ ﻫ . ق.
۳-۳-۱-اعطای امتیاز رژی
واگذاری امتیاز انحصار توتون و تنباکوی ایران در مسافرت سوم ناصرالدین‌شاه به اروپا و در هنگام اقامت در انگلستان فراهم آمد. امتیازی که واگذاری آن قیام گسترده و تقریباً عمومی را در پی داشت. واگذاری این امتیاز اول در جلسه‌ای با حضور امین‌السلطان صدراعظم، میرزا یحیی‌خان (مشیرالدوله) وزیر امور خارجه، شاهزاده ظل‌السلطان حکمران اصفهان و فتحعلی‌خان (صاحب‌دیوان) حکمران فارس با شرکت چند وزیر دیگر تفضیلاً مورد بحث قرار گرفت و مورد تأیید واقع شد و گزارش آن به عرض ناصرالدین‌شاه رسید؛ سپس طبق فرمان شاه در بیست و هشتم رجب ۱۳۰۷ ﻫ . ق. /۲۰ مارس ۱۸۹۰ م این امتیاز به «جرالد تالبوت»^[۷] سرمایه‌دار انگلیسی داده شد. امتیاز‌نامه در پانزده فصل تنظیم گردید، مطابق فصول قرارداد، صاحب امتیاز، اجازه تأسیس شرکتی را یافت که انحصار خرید توتون و تنباکو در سراسر شهرهای ایران را داشت. (صفایی،۱۳۸۱: ۲۷)
مدت زمان امتیاز پنجاه سال ذکر شده است. (ناظم الاسلام،۱۳۸۴،ج اول: ۳۸ و کربلایی،۱۳۸۲: ۷۶) گیرنده امتیاز بیست و پنج هزار لیره به ناصرالدین‌شاه پیشکش داده بود و همچنین متعهد شده بود که در برابر این امتیاز هر سال پانزده هزار لیره به دولت ایران بپردازد. (اعتمادالسلطنه،۱۳۵۷: ۲۰۰-۲۰۱) و همچنین طبق شرایط قرارداد سالی بیست و پنج هزار لیره نیز به شاه بدهد (ملک آرا،۲۵۳۵: ۱۸۲) امتیاز رژی در مدتی طولانی و قریب به‌یک سال غیر فعال بود.
تالبوت پس از تشکیل شرکت سلطنتی تنباکوی ایران در اوایل سال ۱۳۰۷ﻫ . ق. با کارکنانش به ایران بازگشت تا به امتیاز رژی سازمان دهد. (رایت،۱۳۵۷: ۱۰۳) شرکت تصمیم گرفت در مراکز تولید و تجارت توتون و تنباکو از جمله در شیراز، اصفهان، تبریز، کاشان، مشهد و سمنان شعباتی را بگشاید. تالبوت امور شرکت را به ارنستین^[۸] سپرده به انگلستان بازگشته بود. ارنستین افرادی را در ایالات مهم و تنباکوخیز ایران در رأس هیأت‌های شرکت برگزید: اوانز^[۹] در تبریز، موئیر^[۱۰] در اصفهان، دانیل^[۱۱] در مشهد و بنیز^[۱۲] در شیراز که مدیران شرکت در آن نواحی محسوب می‌شدند. علاوه بر مدیران و کارمندان شرکت تعداد زیادی انگلیسی به همراه آنان وارد ایران شدند. (آژند،۱۳۶۷: ۶۶)
مرحله بعد از حضور عوامل کمپانی، اجرای مفاد امتیازنامه بود که با رفتاری نامناسب و در کمال خشونت صورت گرفت. رفتار خشن عوامل کمپانی موجب اعتراض مردم شد و «طولی نکشید که ورود این همه انگلیسی به ایران سروصدا کرد». (فووریه،۱۳۸۵: ۲۱۵) اگرچه حضور و هجوم انگلیسیان و عوامل آن ها در شهرهای ایران و رفتار نامناسب آنان با مردم از عوامل اعتراض و شورش ضد امتیاز نامه بود اما نمی‌توانست تنها دلیل باشد چرا که شورش گسترده بوده و طبقات مختلف جامعه ضد آن اقدام کردند. در زمان اعطای امتیاز رژی مصرف‌کنندگان توتون و تنباکو قشر وسیعی از مردم را تشکیل می‌دادند. دکتر فووریه نوشته است: «کمتر کسی است که در این مملکت از زن گرفته تا مرد که دخانیات استعمال نکنند» (فووریه،۱۳۸۵: ۲۱۶) در اسناد کنسول انگلیس تعداد افرادی که با این محصول سروکار داشتند، از تولیدکننده تا واسطه و مصرف‌کننده، تجار و بازرگانان عمده تنباکو، دو و نیم میلیون نفر تخمین زده شدند. (آدمیت،۱۳۶۰: ۱۳). با اجرای امتیازنامه رژی، این قشر عظیم از مردم با امتیازنامه مرتبط شدند و آن هایی که بیشترین ضرر را متحمل شدند زودتر از سایرین اقدام کردند. بنابر این تجار خود را به عنوان اولین گروه معترض بر امتیاز رژی معرفی کردند. (ترابی فارسانی،۱۳۸۴: ۱۰۱-۱۰۰)
تجار تنباکو طبقه ‌ای بودند که به میزان بسیار زیادی از اجرای امتیاز رژی متضرر می‌شدند. از یک سو کمپانی رژی مانع تجارت آن ها در فروش و صدور تنباکو ‌شد، تجاری که مالک زمین‌های کشاورزی بودند و به طور غیر مستقیم تولیدکننده تنباکو محسوب می شدند، اجباراً باید محصولات خود را با قیمت تعیین شده کمپانی به شرکت می‌فروختند و از سویی دیگر تجار از سودی که در معامله با زارعین نصیب آن ها می‌شد محروم ‌شدند. اگرچه تهران دعوت کننده به قیام بود ولی شورش گسترده‌ای در آن صورت نگرفت، تنها در هنگام شورش سایر شهرها تهران نیز به قیام کنندگان پیوست. شیخ حسن کربلایی ایالت فارس را مهمترین ایالت تنباکو خیز ایران و اولین ایالت شورش کننده علیه امتیاز رژی می داند. (کربلایی،۱۳۶۱: ۳۰) احمد کسروی معتقد است: «پیش از همه تبریز به کار برخاست و مردم اگهی‌های کمپانی را که به دیوارها چسبانیده بود پاره کردند و به جای آن نوشته‌های شور‌آمیزی چسبانیدند… پس از تبریز اسپهان به تکان آمد وپس از آن در تهران شور و جنبش پیدا گردید» (کسروی،۱۳۵۹،ج۱: ۱۶- ۱۵)
۳-۳-۲-اعتراض بر امتیاز رژی در اصفهان
در جریان تنباکو اصفهان مخالفت را آغاز کرد، اگرچه فارس حرکت و تبریز مقاومت نمود ولی اصفهان ایستاد و فکر منع و پرهیز دخانیات از آن‌جا برخاست. انگلیسی‌ها در اصفهان از موضع استثنائی برخوردار بودند، اول به دلیل آنکه این منطقه زیر نفوذ تجاری انگلیس به علت فعالیت وسیع اقتصادیشان در آن خطه قرار داشت، دوم اینکه وجود شاهزاده در رأس دستگاه حکمرانی، موقعیت خاصی برای فعالیت کمپانی تالبوت فراهم آورد. با حاکمیت چنین جوی استقامت و ایستادگی اصفهان از نقاط دیگر محکم‌تر و اثربخش‌تر بود. جنبش و حرکت اصفهان هم مانند شیراز و تبریز از ناحیه تجار شروع شد. (افراسیابی،۱۳۶۸: ۳۶۳-۳۶۲)
این امتیاز بازرگانان اصفهانی را به ورطه ورشکستگی سوق ‌داد. آن ها از مدت‌ها قبل شاهد رونق کار تجارت خانه‌های اروپایی بودند. این شرکت‌ها، تجار محلی و واسطه‌ها را زیر نظر خود درآورده و کم‌کم بازرگان و تاجران اصفهانی به صورت عامل توزیع‌کننده کالاهای خارجی شده بودند. این نکته را باید خاطرنشان کرد که بازرگانان اصفهانی از دادوستد تنباکو سود سرشاری کسب می‌کردند، زیرا بازرگانان اصفهانی، تنباکوی سایر نقاط را نیز خریداری کرده و سپس در اصفهان توزیع یا به سایر نقاط صادر می‌کردند. بازار اصفهان نیز در این دوره‌یکی از بازارهای پررونق‌ ایران محسوب می‌شد. اما مقارن این امتیاز، این مرکز تجارتی مهم، به دست انگلیسی‌ها افتاده و نفوذ تجار ایرانی کمتر شده بود. (عقیلی،۱۳۸۵: ۴۳۹) تجار اصفهانی با شروع فعالیت کمپانی رژی در اصفهان در اوایل صفر ۱۳۰۹ ﻫ . ق. /سپتامبر ۱۸۹۱ م عریضه‌ای در مخالفت با رژی به شاهزاده، نوشتند. این عریضه از طریق میرزاهاشم امام جمعه به دست شاهزاده رسید. شاهزاده پاسخ تهدیدآمیزی به این مضمون به تجار نوشت: «عریضه‌ی شما توسط امام جمعه به دست ما رسید. شما سزاوارید که احضار شوید و به کیفر گستاخی خود برسید، یعنی مثلاً پاهایتان به فلک بسته شود و حق این است که شما را گردن بزنند تا دیگر احدی قادر نباشد در امور دولتی بگوید چرا؟ ولی این دفعه به لحاظ احترامی که بر امام جمعه قائلیم، اغماض کردیم، به این شرط که دست از چنین گستاخی‌ها و مخالفت با اوامر دولت بردارید اعلیحضرت پادشاه صاحب اختیار اهالی ایران و اموالتان است و بهتر از هرکس می‌داند که مصلحت رعایا در چیست. شما ابداً حق چنین مخالفت‌هایی را ندارید. بدون گستاخی به شغل خودتان بپردازید و کاری به این کارها نداشته باشید». (کدی،۲۵۳۶: ۱۱۹-۱۱۸ و آدمیت،۱۳۶۰: ۵۳).
تجار با دیدن چنین عکس‌العملی به شدت اعتراض خود افزودند و نه تنها محصولات خود را به مأمورین کمپانی نفروختند بلکه آن ها را به گونه های مختلف نابود کردند، «یکی از معتبرترین تجار اصفهان حاضر به معامله‌ی با رژی نگشت و همه‌ی تنباکویی را که خریده بود به آتش کشید». (آدمیت،۱۳۶۰: ۵۲ و کدی،۲۵۳۶: ۱۲۵-۱۲۴)
تهدیدات شاهزاده، تجار اصفهان را بر آن داشت تا به قدرتی متوسل شوند که توان اعتراض به حکومت را داشته و علما تنها طبقه‌ای بودند که به طور سنتی چنین توانایی را داشتند. از این رو تجار برای چاره‌اندیشی نزد علما رفتند، علما نیز با حکومت وارد مذاکره و خواستار تجدید نظر دولت در مسأله انحصار تنباکو شدند.
مردم اصفهان به رهبری ‌آقانجفی بر علیه امتیازنامه رژی قیام کردند. آقانجفی و برادرش شیخ محمدعلی نجفی با جدیت مردم را به مبارزه منفی دعوت کردند؛ آقانجفی مجتهدی مقتدر و شیخ محمدعلی خطیب توانایی بود. (آدمیت،۱۳۶۰: ۵۳) همچنین باید توجه داشت که آقانجفی یکی از ملاکین و زمین داران بزرگ بود که بسیاری از مزارع توتون و تنباکو در اصفهان را در اختیار داشت و «در کسب قدرت دنیوی هم حریف ظل‌السلطان بود.» (آدمیت،۱۳۶۰: ۵۳) و بدون شک یکی از دلایل مخالفت او با قرارداد رژی به خطر افتادن منافعش بود.
آقانجفی و برادرش که با تهدید شاهزاده روبرو شدند، تصمیم گرفتند که شدت عمل نشان دهند. به همین منظور از دو نفر از علما و مجتهدین شهر که از وابستگان شان نیز بودند، خواستند که حکم به تحریم استعمال دخانیات دهند. (مهدوی،۱۳۶۷،ج‌۱: ۴۳۹) و بنابر این درخواست بود که میرزاعلی‌محمداژه‌ای (متوفای ۱۳۴۲ﻫ . ق. ) و آقا منیر الدین بروجردی (متوفای ۱۳۴۲ ﻫ . ق. ) برای اولین بار اعلان تحریم تنباکو نمودند. این فتوا با واکنش شدید امام جمعه، که مخالف تحریم تنباکو بود، مواجه شد و این دو نفر را به تخت فولاد تبعید کرد. این دو، هر یک جداگانه به دستور آقانجفی به سامرا رفتند و میرزای شیرازی را از اوضاع داخلی ایران مطلع و مقدمات صدور حکم تحریم تنباکو را از جانب او فراهم کردند. (مهدوی،۱۳۶۷،ج‌۱: ۴۳۹ و تیموری،۱۳۶۱ :۷۹-۷۸)
بعد از این آقانجفی و برادرش محمدعلی حکم به تحریم تنباکو دادند و آن را در مساجد و منابر و مدارس به اطلاع عموم مردم رساندند. مردم به رهبری آقانجفی و برادرش در تخت فولاد جمع شده و استعمال دخانیات را منع و تحریم ‌کردند. شاهزاده برای ایجاد آرامش در اصفهان نیرویی تجهیز کرد و به آقانجفی و چند مجتهد دیگر که در پیشاپیش قیام ومحرک مردم بودند پیام‌های تهدیدآمیزی ‌فرستاد، او تا حدی بر اوضاع مسلط بود اما نتوانست از تأثیر نفوذ کلام روحانیت بر مردم بکاهد و قیام تداوم داشت. (صفایی،۱۳۸۱: ۴۰)
مأمور تلگرافخانه اصفهان در روز نوزدهم ربیع‌الثانی سال ۱۳۰۹ ﻫ . ق. اوضاع اصفهان و قیام مردم و فعالیت علما بر ضد امتیاز دخانیات را اینگونه برای شاه گزارش می دهد: «دیروز شنبه را آقانجفی و شیخ محمدعلی اعلانات چندی درب مساجد و معابر چسبانیده استعمال تنباکو را حرام و حمایت کنندگان فرنگی را مرتد و عمله‌جات دخانیات را نجس خوانده و نوشته‌اند کسی از این جماعت را که دخالت در کار فرنگی دارند به حمام و مسجد و سقاخانه راه ندهند، در حمام‌ها، قهوه‌خانه‌ها و مجالس علما و تجار و غیره قلیان موقوف است، طلبه‌ها در هر نقطه که قلیان دیده شکسته‌اند حتی در میان خود مذاکره دارند که باید اجماعاً رفت قهوه‌خانه حضرت‌والا را هم برچید، هرجا که فرنگی دیده می‌شود مردم دنبالش کرده داد و فریاد می‌نمایند. دیروز جمعی فرنگی را دنبال کرده، هرزگی و بعضی حرف‌ها زده بودند، حضرت‌والا چند نفری از آن ها را فوراً چوب زیادی زدند» (صفایی،۱۳۸۱: ۴۰)
آقانجفی و برادرش محمدعلی رو در روی دولت ایستادند و هرکاری که لازم بود انجام دادند، آن ها از حمایت دیگر علما مثل علامه محمدباقر فشارکی (متوفای ۱۳۱۴ﻫ . ق. ) و میرزا محمدهاشم ‌چهارسوقی (متوفای ۱۳۱۸ﻫ . ق. ) نیز برخوردار بودند. (افراسیابی،۱۳۸۶: ۳۶۶) «ملامحمدباقر [فشارکی] قدری مؤدب‌تر، آقانجفی و شیخ محمدعلی بی پرده خیلی کلمات ناشایسته بی معنی می‌گویند. سایر علما تماماً در باطن با آن ها همراهی دارند، این دو نفر تا بحال جرأت این حرکات را نداشتند چند روز است معرکه می‌کنند، از قرار مذکور از نجف و سامره برای آن ها رسیده، پریروز امام جمعه به عیادت حضرت‌والا رفته، ظاهراً و باطناً با حکومت همراه است، حضرت‌والا هم نوکرهای شخصی خود را حاضر و مستعد کرده‌اند تا چه شود.»(صفایی،۱۳۸۱: ۴۱)
شاهزاده در این مورد به آقانجفی پیام داد: «شراب از تنباکو نجس‌تر است، همانقدر که در باب خمر نهی دارید در باب تنباکو هم همانقدر بگویید، این اقدامات چه چیز است؟» آقانجفی در جواب گفت: «تکلیف شرعی ما این است، شما هم به تکلیف عرفی خودتان اقدام کنید» (افراسیابی،۱۳۶۸: ۳۶۶)
شیخ محمدعلی دستگاه تجارتی موئیر و اجناس انگلیسی را مورد حمله قرار داد و در خطابه‌ی خود اعلام کرد: «همه اجناس موئیر نجس است و مردم را از خرید و فروش آن ها نهی نمود. به گفته‌ی کنسول انگلیس محرک شیخ محمدعلی در حمله‌ی بر رژی و بر اجناس انگلیسی کمپانی موئیر، احمد بنکدار بازرگان اصفهانی بود» (آدمیت،۱۳۶۰: ۵۵-۵۴)
منع مصرف دخانیات در اصفهان موجب اختلال در کار کمپانی رژی شد و همچنین اقدامات مردم علیه اروپائیان مقیم اصفهان موجب سلب آسایش آن ها شده بود و تنبیه مردم توسط حکومت نیز بی‌تأثیر و شکایت های اروپائیان به حکومت افزایش یافت. رهبران روحانی نهضت، همچنان علیه امتیاز رژی سخنرانی می‌کردند. «آقانجفی و برادرش شیخ محمدعلی و نیز ملامحمدباقرفشارکی روز پنجشنبه و جمعه تصمیم گرفتند تا در میدان مصلی بر منبر رفته و بر ضد دولت وعظ کنند. لیکن ظل‌السلطان متوحش شده و رکن‌الملک و کریم‌خان میرپنجه را با سوارانی چند فرستاد تا جمعیت را پراکنده سازند» (آژند،۱۳۶۷: ۱۰۵)
در حمله‌ی سربازان علیه مردم، کار بالا گرفت و در زدوخورد بین سربازان و مردم چند تن کشته و زخمی شدند. گسترش شورش و قیام مردم اصفهان باعث شد که کنسول انگلیس با تأیید اینکه شاهزاده همیشه نهایت همکاری را نسبت به رژی داشته، پیشنهاد کند که آقانجفی و برادرش را تبعید کنند و معتقد بود با حضور آن ها در اصفهان هرگز آسوده نخواهند بود، اما وزیر مختار جدید انگلیس «لاسلس» تبعید آن ها را مصلحت نمی‌دانست. موئیر هم اقدام حکومت مرکزی را لازم ندانست چون تصور ‌می کرد که شاهزاده با «جرأت و تصمیم» از عهده‌ی این کار بر خواهد آمد. (آدمیت،۱۳۶۰: ۵۶)
گفتنی است که شاهزاده‌یک روز پیش از اینکه گزارش اصفهان را به شاه مخابره کند، در تلگرافی به ارنستین گفت: «از آنجا که اراده‌ی اعلیحضرت بر اجرای رژی تعلق گرفته، برعهده‌ی خود واجب می‌دانم که مساعی خود را از هر جهت بکار ببرم و تا به حال با وجود ضعف و ناخوشی از هیچ کمکی مضایقه نداشته‌ام… هرچه مستر موئیر خواسته همواره برآورده‌ام و بعد از این نیز انجام خواهم داد. به حرف‌های آخوندها نباید اعتنایی داشت. در اول کار غیر ممکن است که مردم را ساکت ساخت. اما همینکه امور کمی پیش برود، همه‌ی ایرادهای مردم مرتفع خواهد شد.» (آدمیت،۱۳۶۰: ۵۶)
ارنستین بیدرنگ جواب مکارانه ای نوشت: «زبانم عاجز است که مراتب ستایش خود را نسبت به عمل حضرت والا در خصوص اغتشاش اصفهان بیان کنم. حرف‌های نامعقول علما ممکن بود در پانصد سال پیش مؤثر باشد، اما در حکومت منور اعلیحضرت که نمونه‌ی برجسته‌اش را پیش چشم دارند، یقیناً این نیروهای ارتجاعی نفوذی در مردم نخواهند داشت. به علاوه اطاعت از احکام علما موجب خرابی این رشته از تجارت خواهد گشت. یعنی زارعین و کسانی که در عمل آوردن و حمل و نقل و فروش تنباکو دخالت دارند، یکباره بیکار می‌شوند که تحمیلی بر مملکت خواهند بود. بنابراین، تحریکات علما عواقب مصیبت باری دارد، و شایسته است از جانب هر ایرانی وطن‌پرستی محکوم بشود… یقین دارم که استقامت شما نه فقط آرامش را در آن ولایت مستقر خواهد ساخت… بلکه نمونه‌ای به دست سایر حکام می‌دهد.» (آدمیت،۱۳۶۰: ۵۷-۵۶)
ظل‌السلطان در تلگرافی به تاریخ نوزدهم ربیع‌الثانی سال ۱۳۰۹ﻫ . ق. برای ناصرالدین‌شاه اوضاع اصفهان را چنین گزارش داد که آقانجفی و برادرش محمدعلی و ملاباقر فشارکی به خاطر اعلاناتی بر در و دیوار چسبانده اند و مردم به همه اروپاییان اصفهان توهین کرده و عده‌ی زیادی هم در تخت فولاد اجتماع کرده اند. علما بر منبر رفتند و علیه رژی سخنرانی کردند و شاهزاده برای آنکه از شورش جلوگیری نماید تعدادی سوار برای پراکنده کردن آن ها فرستاد است. «مشایخ را مانع از رفتن آنجا شد، ولی این غلام نمی‌دانست در منبر و مسجد و خانه‌شان چه میگویند و در مجلس درس چه مذاکره می‌نمایند؟ در این سه جا کشیدن قلیان را حرام و کشت و زرع تنباکو را حرام اندر حرام و حامی فرنگی را کافر و واجب‌القتل و نوکر و بستگان آن ها را نجس‌العین اعلان کرده‌اند. زیاده بر آنچه تصور شود اظهار فضولی و جرأت کرده‌اند و کلمات ناشایسته به زبان آورده‌اند، بخصوص شیخ محمدعلی برادر آقانجفی. این غلام هم در همه‌جا بیش از قوه‌ی خود جلوگیری از آن ها کرده همه اعلانات را کنده وچند نفر از اشخاصی را که دنبال فرنگی‌ها فریاد کرده بودند به چنگ آورده تنبیه کرده». (صفایی،۱۳۸۱: ۴۷) شاهزاده با توجه به دامنه‌دار بودن اجتماعات و اغتشاشات عمومی مردم اصفهان در ادامه‌ی تلگراف خود چاره کار را اینگونه عنوان کرد: «گمان غلام این است که اگر آن ها از طرف شخص همایون نصیحت یا مؤاخذه سخت و بازخواست نبینند آرام نگیرند و رفته رفته اسباب زحمت بزرگی فراهم می‌آورند، اگرچه این غلام ناخوش است، افتاده وگرفتار پا درد وهمه جور مرض است اما برای نثار جان در راه ولینعمت و انجام فرمایشات همایونی به هرچه حکم بفرمایند اطاعت می‌کنم و انجام می‌دهم و جان خود غلام در آن راه تصدق ‌شود اسباب افتخار بازماندگان است- غلام بی‌مقدار- مسعود قاجار» (صفایی،۱۳۸۱: ۴۸) شاهزاده قبلاً از ارسال این تلگراف هم گویا گزارشاتی به تهران ارسال کرده و وقایع اصفهان را شرح داده است اما به سبب التهاب و آشوب جهت اطلاع سریعتر شاه مطالب را به صورت تلگراف هم به اطلاع وی رساند.
ناصر‌الدین‌شاه در پاسخ به شاهزاده در ضمن تلگرافش، ارسال سه نامه دیگر را هم متذکر شده است که دو نامه مربوط به علمای اصفهان و آقانجفی بوده اند. متن تلگراف شاه به شاهزاده: «ان شاءالله تعالی به زودی رفع کسالت خواهد شد، از سلامتی خودتان همه روز تلگرافاً به عرض برسانید» و از زحمات میرزاهاشم امام جمعه تشکر کرد «التفات مخصوص ما را به ایشان برسانید … تلگرافی هم نوشتم که به همه علماء یکان یکان بدهید بخوانند و جواب گرفته به عرض برسانید، بلکه مضمون آن دستخط را به تمامی اهالی شهر اصفهان حالی کرده نشان بدهید که از حکم ما و عقیده ما اطلاع پیدا کنند، البته البته تلگرافی هم به آقانجفی فرموده‌ایم بدهد جواب بگیرد به عرض برساند. هر قدر قشون از جنس سواره و پیاده، توپخانه، قزاقخانه، بخواهد برای تنبیه اشرار و الواط فوراً به عرض برسانید، فوراً فرستاده بشود و سیاست و تنبیهی از اشرار و الواط بکنید که سال‌های دراز یادگار بماند» (صفایی،۱۳۴۶: ۲۵-۲۴)
ناصرالدین‌شاه تلگرافی به آقانجفی مخابره نمود و از او خواست که مردم و علما را به آرامش و امنیت اصفهان ترغیب کند. شاه با جملات محترمانه آقانجفی را مورد خطاب قرار داد: «جناب آقانجفی دو سال قبل که شما در تهران تشریف داشتید و به حضور ما رسیدید، شما را شخص عاقل و دولتخواهی در نظر آوردیم و کمال التفات و مرحمت را درباره شما به عمل آوردیم. همیشه هم در خیال ما بوده و هست که هیچ‌وقت غیر از مرحمت درباره شما خیالی نداشته باشیم. این روزها بعضی اخبارات نالایق و برخلاف مصلحت دین و دولت می‌شنوم که در مجالس علما و منابر مذاکره می‌شود، اگرچه باور نکردیم که هرگز علمای اعلام حرفی بزنند و سخنی بگویند که برخلاف مصلحت دولت و ملت اسلام باشد» (صفایی،۱۳۸۱: ۵۱) شاه سپس با تغییر لحن، آقانجفی را مورد عتاب قرار داده و او را از عواقب اعمالش ترسانده و چنین نوشته است: «لیکن لازم شدکه تلگراف مبسوطی به ظل‌السلطان بنویسم که به علما و سایرین نشان بدهد. البته آن تلگراف ما را خواهید دید و این تلگراف مخصوص را هم به خود شما بلاواسطه فرمودیم که البته نکند بعد کاری بشود که برخلاف رضای ما و دولت ما باشد که ما لابد شویم جمعی را به سخط و غضب در آوریم، بی جهت عالم آسوده را آشفته نکنید و مردم با خون خود بازی نکنند و آسوده مشغول دعاگویی و رعیتی باشند.» (صفایی،۱۳۸۱: ۵۱ و ابطحی،۱۳۷۹: ۱۱۳)
شاه همچنین در طی نامه‌ای بعد از تلگرافش به شاهزاده، از اتفاقات اصفهان اظهار تعجب کرده چنین نوشت: که اخبار اصفهان او را به تعجب انداخته که چرا مردم از خود سلب آسایش کردند و «دنبال این نوع کارهای بی‌معنی و خطرناک بروند مثلاً به عرض رسیده است که مردم بر ضد رعایای خارجه حرف می‌زنند و همچنین علمای اعلام استعمال دخانیات را حرام دانسته‌اند و همچنین در فقره بانک مزخرفات می‌گویند». از شاهزاده خواست تا به مردم اعلام نماید که «پادشاه در حق رعیت از همه مهربان‌تر است و آسودگی آن ها را طالب و باید بدانید که اگر در امری دولت بداند که برای مملکت و استقلال و شریعت ضرری وارد بیاید اول کسی که در دفع آن بکوشد دولت است. پس هرحکمی و هرکاری که دولت می‌کند و اجرای او را مصلحت باید بدانند که آن کار مصلحت مملکت و رعیت و دولت است» شاه در ادامه‌ی نامه‌ی خود ضمن ارعاب مردم و تهدید آن ها به تنبیه و سیاست، توضیحاتی در مورد قرارداد تنباکو ارائه کرده است. (نگاه کنید به پیوست ها: سند شماره چهار)
ولی هیچ‌کدام از این تهدیدات کارساز نبود و در عزم مردم خللی ایجاد نکرد. فرمان تحریم تنباکو توسط علمای اصفهان که با موفقیت به اجرا درآمد در سایر ایالات مورد استقبال قرار نگرفت، به خصوص علمای تهران که به گفته‌ی کربلایی اقدام علمای اصفهان را دفع فاسد به افسد می‌دانستند و موافقتی با آن نداشتند. (کربلایی، ۱۳۸۲: ۱۲۶) بنابراین لازم بود تا فرمانی از سوی مرجعیت تامه شیعه صادر می‌شد تا همه مردم را در اجرای فرمان یکپارچه کند. نامه‌های علمای اصفهان و نامه سیدجمال‌الدین افغانی که توسط فال اسیری^[۱۳] به دست میرزای شیرازی رسید و حضور علمای تبعیدی نظیر فال اسیری و آقامنیرالدین نزد ایشان باعث شد که اقدام علمای اصفهان در مورد تحریم تنباکو را تأیید کند. ظاهراً حکم میرزای شیرازی در اواخر ربیع‌الثانی سال ۱۳۰۹ ﻫ . ق. در اصفهان شایع شد که به علمای اصفهان آقانجفی ابلاغ شده بود. این حکم در اول جمادی‌الاولی سال ۱۳۰۹ ﻫ . ق. به دست میرزای آشتیانی در تهران رسید (تیموری ،۱۳۲۸: ۱۰۲) و «در همان نیم روزه، چنان معروف بود تا به صد هزار نسخه رسیده و در همان نیم روزه همه جا، حتی اقاصی بلد منتشر گردید.» (تیموری،۱۳۶۱: ۱۰۴ و کربلایی،۱۳۸۲: ۱۳۹)
فتوا بسیار کوتاه و مختصر بود به این عبارت: «بسم‌الله الرحمن الرحیم- الیوم استعمال تنباکو و توتون بأی نحو کان در حکم محاربه با امام زمان علیه‌الصلوه والسلام است – حررالاحقد محمد حسن الحسینی» (ناظم الاسلام ،۱۳۸۴، ج ۱: ۱۰۳) یحیی دولت آبادی معتقد است محمدکاظم التجار که با میرزای آشتیانی دوستی داشت فتوایی به نام میرزای بزرگ انتشار داد. (دولت آبادی ،۱۳۷۱ ، ج ۱: ۱۰۸)
پس از وصول حکم در تهران و بعداً در تمام ایران، مردم یکپارچه از مصرف تنباکو و توتون امتناع کرده و به طور کامل آن را تحریم نمودند. قلیان ها را شکسته، مغازه‌ها و قهوه‌خانه‌ها را تعطیل و حتی در درون خانه‌ها خویش تنباکو و توتون استعمال نکردند. (کربلایی،۱۳۸۲: ۱۱۹-۱۱۸)
گستردگی پیروی از حکم و فتوای میرزای شیرازی به حدی بود که کربلایی گفته است حتی« … یهود و نصارا نیز به متابعت از اسلام، شرب دخانیه را در ظاهر بالمره متارکه نمودند.» (کربلایی،۱۳۸۲: ۱۴۱) استقبال عمومی مردم از فرمان میرزا به حدی بود که حتی اندرون ارگ‌های دولتی و حرمسرای شاه نفوذ کرده و باعث سستی حکام در حمایت از امتیاز نامه رژی شد. (اعتماد السطنه،۲۵۳۶: ۷۸۱)
شاهزاده پس از انتشار خبر تحریم تنباکو توسط میرزای شیرازی در اصفهان، در برخورد با مردم روش خود را تعدیل ساخت و از رو دررویی بیشتر با مردم خودداری کرد. (عسکرانی،۱۳۸۴: ۳۱)
شاه در نامه‌ای که برای میرزای آشتیانی مجتهد نامدار تهران ‌فرستاد از او گله کرد که چرا حکم میرزای شیرازی را که در اصفهان منتشر شد، در تهران به دهن خاص و عام انداخته و باعث بی‌نظمی پایتخت شده است. در همین نامه اضافه کرد که از مدتی قبل خود قصد لغو انحصار را در داخل کشور داشته است. (عسکرانی، ۱۳۸۴: ۳۱) به این ترتیب پس از مذاکراتی مابین عوامل کمپانی رژی و دولت ایران دستور لغو امتیازنامه رژی صادر شد، اما عدم اعتماد روحانیون و مردم به وعده‌های دولت باعث شد که مردم در پی شورشی عظیم به ارگ شاهی حمله کرده و تعدادی کشته شوند، شاه به ناگزیر در طی مذاکراتی با علما، رسماً لغو امتیاز رژی را اعلام نمود و اولین وام خارجی ایران از بانک شاهنشاهی برای پرداخت خسارت کمپانی رژی گرفته شد. مردم ایران و به خصوص اصفهان با پیشگامی تجار و عمل علما در تحریم تنباکو، توانستند حرف خود را برای نخستین بار به کرسی بنشانند و موفق به لغو این امتیاز شدند. (عسکرانی،۱۳۸۴: ۳۲-۳۱) می‌توان یکی از نتایج مهم جنبش تنباکو در اصفهان را حضور برجسته‌ی علما در صحنه‌ی سیاسی و اقتصادی دانست. به دنبال این جنبش که دولت انگلستان را وادار به عقب‌نشینی کرد؛ این فکر در ذهن آقانجفی و برادرش آقا نورالله شکل گرفت که می‌توان ابعاد این تحریم را به کالاهای خارجی دیگر هم گسترش داد و سپس برای سازندگی و خودکفایی داخلی نیز برنامه‌ریزی و اقدام کرد. البته این نکته قابل توجه است که ملت ایران در آن زمان هنوز آمادگی لازم برای مبارزه همه جانبه علیه استعمارگران را نداشت به همین دلیل علما، عمل تحریم را از خود شروع کردند و با یک اعلامیه و توصیه نامه مردم را به پیروی از آن دعوت کردند. (عقیلی،۱۳۸۵: ۴۴۹) که در مورد آن در قسمت شرکت اسلامیه توضیح داده خواهد شد.
۳-۳-۳-از لغو امتیاز رژی تا مرگ ناصرالدین‌شاه قاجار
بعد از امتیاز انحصار تنباکو شاهزاده با انتقاد از سیاست های دولت و ریا و تزویر انگلیسی ها دراین مورد نوشت: «ما حالا مثل شتر گاو پلنگ هر جای‌مان یک حکمی می‌کند با ظلم ضحاکی و استبداد نادری قانون فردریک و پال مرستون را هم داشته باشیم این نمی‌شود نمی‌شود نمی‌شود حکایت مونی پُل تنباکو هم از آن قرار بود علم و حیله و تزویر و پلیتیک انگلیسی‌ها اظهر من الشمس است با وزرای بی‌علم جاهل نفهم ما قانون تنباکو را بسته و تعهد نام او را مهر کردند و مأمورین رژی یعنی اداره تنباکو به تمام بلاد ایران پراکنده گردید چون رجال دولت ایران را خوب می‌شناختند مردم و خودشان خوب معرفی کردند در آذربایجان اول و در تهران دوم بتوسط ملک التجار بلوای عام شده و مردم زیر ژری زدند و قبول نکردند در این عمل که دولت و اولیای دولت منتظر بودند که کرورها بخورند و ببرند سه کرور به دولت ضرر وارد آمد و ایلچی انگلیس بزور انگلیس گرفت علم عالم با جهل جاهل خیلی تفاوت دارد، هرچه می‌کند علم است و علم برنمی‌خیزد مگر از قانون دولت در هر دولتی و مملکتی که قانون رواج پیدا کرد او قهراً غالب است» (ظل‌السطان،۱۳۶۲: ۳۲۴)
۳-۳-۴-افزایش قدرت آقانجفی و کاهش قدرت شاهزاده
پس از جریان رژی و افزایش قدرت روحانیون، شاهزاده بیشتر سعی کرد در مسیر جریان مردم حرکت نماید و شاید منظور شاهزاده آن بود که هنگام مرگ ناصرالدین‌شاه، با کمک و پشتیبانی روحانیون به هدفی که همیشه به دنبال آن بود، دست‌ یابد. «او به آن باور است. با این عمل یعنی واردار کردن روحانیون که به اصطلاح با ساز او برقصند، او خواهند با تهدید یا با رضا و موافقت به منطقه‌‌ی حکمرانی خود بیفزاید و هدف اصلی او که در رأس همه کارهایش قرار دارد یعنی«قدرت برای جمع‌ آوری ثروت» تأمین نماید.» (تیموری،۱۳۹۰: ۴۹۴) و گرنه شاهزاده هرگز در باطن با علما میانه خوبی نداشت و همیشه می‌گفت که «قدرت آخوند یک مانع بزرگ برای حسن اداره امور کشور است.» (تیموری،۱۳۹۰: ۴۹۲)
در ۱۳۱۰ ﻫ . ق. دیداری که شاهزاده با «پریس» کنسول انگلیس داشت و یک گفتگو طولانی با او انجام داد. کنسول می‌گوید که او به شدت از دولت انگلیس انتقاد می‌کند که در موقع لزوم او را تنها گذارده و هم اکنون هم باید کارهایی را انجام بدهد، در حالیکه قدرت اجرای اهداف خود را ندارد، در عوض تمام قدرت اصفهان به آقانجفی رسید و آنقدر دست او در امور باز است که هر چیزی را بخواهد بدست می آورد و «رکیک‌ ترین حرف‌ها را در مورد آقا نجفی و برادرش شیخ محمدعلی می‌گفت. شما [انگلیسی‌ها] انتظار دارید که من آن ها [آخوند ها] را تحت اطاعت درآمدم، چگونه می‌توانم؟ سه سال قبل، بعد از آنکه آقانجفی باعث آن همه بدرفتاری با یهودیان شد و بابی‌هایی را که در تحت نظارت سربازان دولتی بودند را به قتل رساندند [بابی‌کشی۱۳۰۷ ﻫ . ق.] او را به تهران احضار کردند اما به جای آنکه با او با خشنونت رفتار نمایند و او را تنبیه کنند او را با احترام زیاد پذیرفتند و هدایای بسیاری هم از طرف ناصرالدین‌شاه و هم از طرف امین‌السطان به او داده شد و بعد از چند ماه در حالی که خیلی بزرگتر و با اهمیت‌ تر از قبل شده بود او به اینجا [اصفهان] بازگشت. بنابراین اکنون دیگر برای من امکان ندارد که جلو او را بگیرم. حالا اسماً من حاکم اینجا هستم، امّا آقانجفی حاکم واقعی است.» (تیموری،۱۳۹۰: ۴۹۴)
۳-۳-۵-مرگ مادر و صدارت عظمی شاهزاده
در روز پنج‌شنبه ۱۷ صفر ۱۳۱۰ ﻫ.ق، بانو عفت السطنه، که زنی بسیار نیکوکار و پاک سرشت بود، درگذشت (اعتمادالسلطنه،۲۵۳۶: ۸۲۸)، شاهزاده در مورد مرگ مادرش نوشت: «به اصفهان مراجعت کردیم وبا بروز کرد مادر بیچاره من‌ عفت السطنه به مرض وبا جهان را بدورد کرد هیچ در این باب نمی‌نویسم که به من چه گذشت» (ظل‌السطان،۱۳۶۲: ۳۲۵). در ایّام سوگواری مادرش، پدرش که تازه از سفر اروپا بازگشته بود، شاهزاده را به تهران احضار نمود و پس از برگزاری انجام مذاکرات و مراسم عزاداری مادر، شاهزاده جنازه‌ی مادرش را به مشهدمقّدس منتقل و در جوار حضرت علی بن موسی الرضا دفن نمود. پس از بازگشت مجدد شاهزاده به تهران، شاه او را به حضور طلبید و از او خواست تا مقام صدارت عظمی را قبول کند. (ظل‌السطان،۱۳۶۲: ۳۲۵). شاهزاده خود اذعان می دارد «با امتحانی که از پدرم و اولیای دولت به خصوص اجزاءِ خلوت و اندرون می‌دانستم چه خبر بود، قبول نکرده دست و پای مبارکش را بوسیدم و اظهار عجز نمودم ابراهیم خلیل خان و جلال الدوله پیراهن شان را پاره کردند و آنچه سعی کردند که مرا بقبولانند چون می‌دانستم احمق و نادان هستند و عاقبت کار را ملاحظه نمی‌کنند و خداوند می‌خواست تا به امروز باقی و برقرار باشم» (ظل‌السطان،۱۳۶۲: ۳۲۵). این واقعه باعث وحشت دولت روسیه گردید، اعتمادالسطنه بیان می‌کند: «در شهر مشهور است ظل‌السطان وارد شده با قصد معین و بزرگ بندگان همایون درباره‌ی او. اطمینان و اعتقادی که بندگان پادشاهی به امین‌السطان داشتند تغییر کرد و پادشاه مایل این است که به جای امین‌السطان پسر بزرگ خودشان را صدر اعظم بکند … این تغییر و تدبیر علی الغفله و به این عجله اثر بدی در دولت روس خواهد بخشید، اگر چنانکه بدبختانه صحت داشته ‌باشد … مسیو بوتزوف را عقیده این‌است که شما خدمت بزرگی به اعلیحضرت همایون خواهید کرد اگر به خاکپای مبارک از قول ایشان عرض کنید که دولت امپراطوری روس تغییر امین‌السطان را بچشم خوب و خوش ملاحظه نمی‌کنند…» (اعتماد السطنه،۲۵۳۶: ۸۴۷)
هنگامی که شاهزاده تهران را ترک می‌کرد، شاه برای بدرقه‌اش‌آمد و در حالی که اشک در چشمانش جمع شده بود، خطاب به شاهزاده گفت: «پسر رفتی و مرا تنها گذاشتی و مرا دیگر نخواهی دید» (ظل‌السطان،۱۳۶۲: ۳۲۵)، براستی این آخرین دیدار پدر و فرزند بود. شاهزاده، دیگر پدر تاجدارش را ندید. شاهزاده به اصفهان بازگشت، همه‌ی اعضا و اجزای حکومت را در چهل ستون جمع کرد و به آنان اعلام کرد به علت داشتن اولاد زیاد دیگر قادر نیست مخارج آن ها را پرداخت کند و هر کدام که بخواهند می‌توانند بروند. (جابری انصاری، ۱۳۲۱: ۳۱۷).
۳-۳-۶-ارتداد آقانجفی و دسته های حیدری و نعمتی
در همین زمان گزارش جالبی از پریس کنسول انگلیس در اصفهان در مورد آقانجفی موجود است. ماجرا از این قرار بود که مجتهدی به نام حاجی آخوند، که مردی دیندار بود و به تقدس شهرت داشت، نزد آقانجفی و برادرش شیخ محمدعلی رفت و به آن ها اظهار داشت که در خواب حضرت محمد (ص) را دیده است و رسول اکرم (ص) به او فرمود که آقانجفی و شیخ محمدعلی هر دو مرتد و از دین خدا خارج اند. او وظیفه‌ دارد که این موضوع را به همه‌ی مسلمین اعلام کند. بنابراین او آمده تا دستور پیامبر را به آن ها اعلام نماید. آقانجفی و شیخ محمدعلی به گمان اینکه این کوشش برای گرفتن پول می‌باشد مبلغ پنجاه قِران به او دادند اما حاجی آخوند از پذیرش پول خوداری کرد. آقانجفی دوباره این پول را با این پیغام فرستاد که اگر او پول را قبول نکند و دهانش را نبندد، او را به قتل خواهند رساند. حاجی آخوند باز پول قبول نکرد و گفت «والله اگر کشته ‌هم شود»، باز هم نمی‌تواند از دستور پیامبر(ص) سرپیچی کند و شهادت برایش شیرین تر از تمام ثروت دنیاست. او هرکجا که رفت خواب خود را تعریف می‌کرد. (تیموری،۱۳۹۰: ۴۹۵) پریس در ادامه نوشت: «مجتهدان اصفهان همه از اینکه لطمه ا‌ی به آقانجفی وارد شود خوشحال هستند و مخفیانه از حاجی آخوند پشتیبانی می‌کنند و در نتیجه اصفهانی‌های ساده‌لوح به حرف های او گوش می‌دهند و باور می‌کنند. این موضوع اکنون نقل تمام محافل اصفهانی‌است و گفته می‌شود ممکن است موجب کاهش قابل ملاحظه‌ای از شهرت آقانجفی گردد.» (تیموری،۱۳۹۰: ۴۹۵).
در محرم ۱۳۱۱ ﻫ . ق. در مراسم عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع)، در شهر اصفهان ‌زد و خوردهایی بین‌دستجات عزاداری صورت گرفت که در این جریان عده‌ای زخمی شدند. این وضعیت به خاطر تجدید حیات دسته‌بندی لوطی‌های سابق به نام حیدری و نعمتی است که مدت بیست سال بود که این دسته‌بندی‌ها در اصفهان فراموش شده و از بین رفته بود. آقانجفی بیش از همه علما به این دستجات توجه می‌کرد. در ورودی مسجدشاه سر و پا برهنه در حالی که سینه می‌زد از آن ها استقبال می‌کرد و در پایان مراسم عزاداری هم آن ها را بدرقه می‌کرد تا شاید بتواند شهرت از دست رفته‌اش به واسطه‌ی جریان ارتداد به بوسیله‌ی حاجی آخوند را جبران کند. غروب روز ۲۸ صفر ۱۳۱۱ ﻫ . ق.، در محله‌ی امام جمعه بین دسته‌ه ای عزاداری حیدری و نعمتی بار دیگر درگیری پیش آمد. هیجان و احساسات بسیار زیاد بود و از محلات دیگر هم به کمک طرفین آمده بودند. ابراهیم‌خان که تازه از اردوی شاهزاده بازگشته بود با کوشش بسیار توانست نظم و آرامش را برقرار کند. مسؤول این اغتشاش میرزاهاشم امام جمعه بود چرا که در هنگام غروب عده‌ای از سینه‌زنان حیدری را به مسجد جمعه برده بود. این موضوع باعث شد تا دسته نعمتی‌ها آن را توهینی به خود تلقی کردند و حیدری‌ها را مورد حمله قرار داده و کتک بزنند. آقانجفی هم از نعمتی‌ها حمایت می‌کرد تا به نحوی بتواند به امام جمعه میرزاهاشم لطمه وارد کند. بر سر این جریان شاهزاده که جهت شکار عازم بیرون شهر بود با عجله به اصفهان بازگشت و این مسأله را با میانجی‌گری حل نمود. (تیموری،۱۳۹۰: ۴۹۶). پس از این ماجرا، روابط و منافع شاهزاده و آقانجفی بار دیگر به‌یکدیگر بسیار نزدیک شد به گونه‌ای که به نوعی تفاهم دست یافتند. این تفاهم مربوط به احتکار غله در اصفهان بود. به همین سبب نارضایتی در مردم زیاد شد و به آقانجفی دشنام دادند و او را در حد یک بازرگان محتکر غله معرفی کردند. «نسبت‌های بسیاری به او داده می‌شود بخصوص از سوی کسانی که چند هفته پیش برای او احترام زیادی قائل بودند موضوع صحبت عموم این است که او حالا یکباره نوکر شاهزاده شده است دو هفته بعد شورش‌های نان به وقوع پیوست و آقانجفی برای اینکه خود را سلامت از کمبود مصنوعی نان برهاند، نوک پیکان خشم عمومی را متوجه شاهزاده کرد» (تیموری،۱۳۹۰: ۳۲۸-۳۲۷).
۳-۳-۷-مرگ میرزای بزرگ شیرازی